Karar Özeti
Taksitli ve tüketici kredili satışlarda, tüketicinin borcun tamamını veya bir taksitini vadesinden önce ödemesi halinde, satıcının/bankanın kanunun emredici hükmü gereği faiz ve komisyon indirimini uygulamaması mutlak bir haksız şart/uygulama olup, tüketicinin bu haksız tahsilatı geriye dönük talep etme hakkı vardır.
Karar Detayı
"6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 20. maddesi uyarınca; tüketici, taksitle satış sözleşmelerinde borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi vadesi gelmemiş bir veya birden çok taksit ödemesinde de bulunabilir. Her iki durumda da satıcı veya sağlayıcı, erken ödenen miktara göre gerekli tüm faiz, komisyon ve masraf indirimini yapmakla yükümlüdür. Kanun koyucu bu kuralı emredici olarak düzenlemiş olup, taraflar sözleşmeye 'erken ödeme halinde indirim yapılmaz' şeklinde hüküm koysalar dahi bu hüküm haksız şart niteliğinde olup kesin olarak hükümsüzdür. İndirim yapılmaksızın tahsil edilen bedellerin tüketiciye iadesi gerekir."
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı tüketici, taksitli bir satış sözleşmesiyle (veya bağlı tüketici kredisiyle) bir mal/hizmet satın almıştır. Tüketici, sözleşme takvimi uyarınca daha sonra ödemesi gereken birden fazla taksiti (veya borcun tamamını) eline geçen nakit para ile vadesinden çok önce kapatmıştır. Ancak satıcı firma (veya finans kuruluşu), erken kapatma yapılmasına rağmen ana para üzerinden yapılması gereken yasal faiz ve komisyon indirimini uygulamamış, tüketiciden sözleşmenin ilk günkü toplam vadeli bedelini tahsil etmiştir. Tüketici, erken ödeme indiriminin yapılmaması nedeniyle kendisinden haksız alınan fazla paranın iadesi için yasal yollara başvurmuştur.
Hukuki İlke: Nisbi Emredicilik ve Kamu Düzeni: Tüketici hukuku kuralları zayıf olan tüketiciyi korumak için emredicidir. Tüketicinin borcunu erken ödeyerek faiz yükünden kurtulma hakkı sözleşme özgürlüğü ile ortadan kaldırılamaz. Mutlak Haksız Şart: Tüketiciye erken ödeme indirimi hakkı tanımayan veya bu hakkı zorlaştıran her türlü sözleşme maddesi ya da fiili uygulama, dürüstlük kuralına aykırı düşen ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan "mutlak haksız şart" kabul edilir ve baştan itibaren geçersizdir (batıldır).
Uygulama Sonucu: argıtay, satıcı veya sağlayıcının "sözleşmede indirim yapılmayacağı yazıyordu" veya "sistemimiz buna müsait değil" şeklindeki savunmalarını tamamen reddetmiştir. Erken ödeme indirimi yapılmamasının mutlak haksız uygulama olduğu tespit edilerek; vadeden önce ödenen gün sayısı ve miktara göre uzman bilirkişi (aktüerya/bankacı) marifetiyle hesaplanacak yasal faiz ve komisyon indirimi tutarının, "erken ödeme tarihi" itibarıyla işleyecek yasal faiziyle birlikte tüketiciye aynen geri ödenmesine (iadesine) hükmedilmiştir.
Dava Strateji Notu: Bu karar metni (13. HD, taksitli satışta erken ödeme indirimi uygulanmamasının "mutlak haksız uygulama" sayılacağını, tüketici...) dilekce stratejisinde dogrudan alinmak yerine olay bazli ozgun argumana donusturulmelidir.