Karar Özeti
Bina sahibinin objektif sorumluluk taşıdığı, kusursuz sorumluluk olduğu.
Karar Detayı
"6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 69. (mülga 818 sayılı BK'nın 58.) maddesinde düzenlenen bina ve yapı eseri malikinin sorumluluğu, öğretide ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında da kabul edildiği üzere bir 'kusursuz sorumluluk' (objektif özen sorumluluğu) türüdür. Bu sorumluluk türünde malik, binanın yapım bozukluğunu veya bakım eksikliğini gidermek için durumun gerektirdiği tüm özeni gösterdiğini iddia ve ispat ederek sorumluluktan kurtulamaz. Malik ancak; zararın meydana gelmesinde illiyet bağını kesen mücbir bir sebebin (öngörülemeyen olağanüstü doğa olayı), zarar görenin kendi ağır kusurunun veya üçüncü bir kişinin ağır kusurunun bulunduğunu ispat ederse tazminat yükümlülüğünden kurtulabilir. Binanın bizzat malik tarafından yapılmamış olması veya bakım işinin bir başkasına devredilmiş olması, dış ilişkide malikin zarar görene karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz."
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı sokakta yürürken, davalıya ait binanın dış cephesinden/çatısından kopan beton ve sıva parçalarının üzerine düşmesi neticesinde ağır şekilde yaralanmış (veya aracı ağır hasar görmüş) ve maddi-manevi tazminat davası açmıştır. Davalı bina maliki savunmasında; "Binayı henüz yeni satın aldığını/inşa ettirdiğini, dış cephe işini uzman bir müteahhitlik firmasına yaptırdığını, inşaat ve statik konusunda uzman olmadığı için kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını" ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Hukuki İlke: Kusur Aranmaması İlkesi: Yapı malikinin sorumluluğu "kusur" temeline değil, doğrudan doğruya "malik olma" sıfatına ve o yapıdan sağlanan "fayda/egemenlik" temeline dayanır. Kurtuluş Beyyinesi (Kanıtı) Yasağı: Malik, adam çalıştıranın sorumluluğunda olduğu gibi "Ben gerekli talimatları verdim, en iyi ustayı tuttum" diyerek (kurtuluş kanıtı getirerek) sorumluluktan kaçamaz. Rücu Mekanizması: Malik, zararı mağdura ödemek zorundadır. Ancak ödediği bu bedeli, kendi iç ilişkisinde hatalı iş yapan müteahhide, mimara veya binayı tasarlayan mühendise sonradan rücu edebilir.
Uygulama Sonucu: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, davalı bina malikinin "benim uzmanlığım yok, müteahhit hatalı" şeklindeki savunmasını hukuken geçersiz saymıştır. İlliyet bağını kesecek ölçüde bir mücbir sebep (örneğin o gün şehirde yaşanan olağanüstü şiddette bir kasırga veya deprem) ispatlanamadığı için, bina malikinin mağdurun tüm maddi ve manevi zararını eksiksiz olarak tazmin etmesine karar verilmiş; malikin müteahhide başvurma hakkı ise ayrı bir iç davanın (rücu davasının) konusu olarak gösterilmiştir.
Dava Strateji Notu: Bu karar metni (4. HD, bina sahibinin "objektif sorumluluk" taşıdığını, kusursuz sorumluluk olduğunu benimsemektedir....) dilekçe stratejisinde doğrudan alınmak yerine olay bazlı özgün argümana donüştürülmelidir.
İlgili Makaleler
- WhatsApp Yazışmalarının Delil Niteliği: Yargıtay HGK Kararları Hukuk ve ceza yargılamasında WhatsApp/SMS yazışmalarının delil olarak kabul edilebilirliği, kanıtlama yöntemleri, noter tespiti ve gizlice e