Uyuşturucu suçlarında müsadere (zoralım), sadece maddenin değil; suçun işlenmesinde kullanılan araçların ve suçtan elde edilen kazancın da devlete intikal ettirilmesi sonucunu doğurur. Hukuki dayanak TCK m.54-55'tir.
TCK m.54 — Eşya Müsaderesi
- Suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen eşya müsadere edilir.
- Suçun işlenmesi suretiyle meydana getirilen veya elde edilen eşya da müsadereye tabidir.
- Üretimi, kullanımı, taşınması veya satışı suç oluşturan eşyalar (uyuşturucu maddeler) her hâlde müsadere edilir.
TCK m.55 — Kazanç Müsaderesi
Suçtan elde edilen maddi menfaat ve bunun değerlendirilmesi sonucu oluşan ekonomik kazançlar müsadere edilir. Uyuşturucu satışından elde edilen nakit, banka mevduatı, gayrimenkul, lüks araç ve kripto varlıklar bu kapsama girer.
Üçüncü Kişi Mülkiyeti — Sınırlar
Suçun işlenmesinde kullanılan eşya üçüncü kişiye aitse:
- Üçüncü kişinin iyiniyetli olduğu (suçtan haberdar olmayan) ispat edilirse müsadere yapılmaz.
- Eşya kullanılırken üçüncü kişinin kusuru veya bilinçli rızası varsa müsadere uygulanır.
- Aile bireylerine ait konutta uyuşturucu üretimi durumunda, konut sahibi yakınların bilgisi ve kusuru titizce incelenir.
Yargıtay 10. CD — İlke
10. CD, müsaderenin orantılılık ilkesine uygun uygulanmasını, üçüncü kişi mülkiyetinde "iyiniyet" araştırmasının somut delillerle yapılmasını ve değer tespitinin bilirkişi ile sağlanmasını arar; salt tahmine dayalı müsadere kararları bozulmaktadır.
Kripto Varlıklar — Yeni Pratik
Uyuşturucu satışından elde edilen kripto varlıklar (Bitcoin, USDT vb.) için:
- Cüzdan adresleri ve özel anahtarlar emniyete alınır.
- Borsalarla yazışma yapılır, hesap dondurulur.
- Değer tespiti, soruşturma anındaki TL karşılığı üzerinden yapılır.
- Soğuk cüzdana yedeklenmiş anahtar bulunduğunda fiziksel arama gerekebilir.
İtiraz ve Geri İade Süreci
- Müsadere kararına karşı istinaf-temyiz yolları.
- Kesinleşen müsadereye karşı iadenin reddi davası açılabilir.
- Üçüncü kişi iyiniyet ispatı ile mülkiyetin geri alınmasını talep edebilir.
Müsadere konusu, aile mali güvenliğini doğrudan etkiler. Ceza ve mal hukuku avukatı birlikte çalışmalıdır.