Uyuşturucu suçunun en ağır biçimleri, suçun çocuklara karşı işlenmesi veya çocukların suçun işlenmesinde kullanılması hâllerinde ortaya çıkar. TCK m.188 farklı fıkralarında bu hâlleri özel olarak ağırlaştırır.
Hukuki Dayanak
- TCK m.188/4: Eroin, kokain, morfin, baz morfin ve sentetik kannabinoid türevlerinde ceza yarı oranında artırılır.
- TCK m.188/6: Suçun, sağlık mesleği mensupları, kamu görevlileri tarafından veya 18 yaşından küçükleri kullanmak suretiyle işlenmesi durumunda ceza ağırlaştırılır.
- TCK m.188/8: Üretiminde kullanılan kimyasal madde imalatı/ithali/ihracı/satışı.
"Çocuğa Karşı" — Mağdur Çocuk
Çocuk mağduriyeti hâlinde mağdurun yaş aralığı, maddenin sağlığa etkisi, kullanılan madde türü ve kullanım süresi ceza takdirinde belirleyicidir. 18 yaşından küçüklere doğrudan satma, ileri ceza bantlarını devreye sokar; sürekli müşteri haline getirme ise cezanın üst sınırından takdirini gerektirir.
"Çocuk Kullanılarak" — Aracı Çocuk
Suçun işlenmesinde çocuk kurye, satıcı, gözcü veya başka şekilde araç olarak kullanılırsa, fail için ceza ağırlaştırılır. Çocuğun rızası, fiilin değerlendirilmesini etkilemez; aksine, çocuğun kullanılması yeni bir suç (TCK m.227 fuhuş yaptırma değil ama m.188/6) olarak değerlendirilebilir.
Yargıtay 10. CD — İlke
10. CD, m.188/6'da öngörülen artırımın uygulanması için failin çocuğun yaşını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerektiğini, "çocuk olduğunu fark etmedim" savunmasının çocuğun fiziksel/sosyal/iletişim ipuçları ışığında değerlendirilmesi gerektiğini benimsemektedir.
Okul ve Eğitim Kurumu Çevresi
Türkiye'de "okul yakınında uyuşturucu satışı" için TCK'da doğrudan mesafe artırımı yer almasa da; okul/yurt/kreş çevresinde faaliyet, hâkim takdirinde cezanın üst sınırına yakın belirlenmesini gerektiren bir olgu olarak yerleşmiş içtihatla işlemektedir.
Çocuk Mağdurun Korunması
- Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) görüşmesi.
- Pedagog/psikolog huzurunda ifade.
- Ücretsiz vekil tayini.
- Kapalı duruşma; kimliğin gizlenmesi.
Bu suçlarda uzlaşma ve indirim mekanizmalarının çoğu uygulanmaz. Sanık konumundaki kişi için deneyimli ceza müdafii, mağdur konumundaki çocuk için ise vekil zorunludur.