2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48, alkol veya uyuşturucu/uyarıcı maddenin etkisi altında araç kullanmayı yasaklar. Bu fiil, hem idari para cezası ve sürücü belgesi tedbirleri hem de TCK kapsamında ceza sorumluluğu doğurabilir.
İdari Yaptırımlar (KTK m.48)
- İlk defa: ağır idari para cezası + sürücü belgesi 5 yıl geri alma.
- Tekrar halinde belirli süre belge geri alımı + zorunlu sürücü davranışları geliştirme eğitimi.
- Pozitif test halinde olay yerinde belge alıkonur, araç çekilebilir.
TCK m.179 — Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma
Uyuşturucu etkisinde araç kullanmak, TCK m.179/3 kapsamında "alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altında trafiği tehlikeye düşürmek" suçunu oluşturur ve 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür.
Kazaya Yol Açma Halinde
Uyuşturucu etkisinde kullanılan araç ile yaralanma veya ölüm meydana gelmesi halinde dosya:
- TCK m.85 taksirle öldürme — bilinçli taksir nitelikli halinde ceza ağırlaştırılır.
- TCK m.89 taksirle yaralama — bilinçli taksir hali.
- Sigorta teminatı ve trafik kasko reddi gündeme gelir.
Saç ve İdrar Testi
KTK m.48 kapsamında alınan örnekler kolluk gözetiminde sağlık kuruluşuna iletilir. Test pozitif çıkarsa:
- İdrar testi: 1-4 gün penceresi (madde türüne göre).
- Saç testi: 90 güne kadar geriye gidiş.
- Sürücünün itiraz hakkı vardır; ek sağlık kuruluşundan ikinci test alınabilir.
Yargıtay 12. CD — İlke
12. CD ve 10. CD, KTK m.48 kapsamında alınan testlerin usulüne uygun şekilde yapılması, numunenin delil zincirine sadık kalması ve rapor sonuçlarının itiraza açık olmasını arar; usul ihlali halinde rapor delil değerini yitirir.
Pratik Tavsiyeler
- Olay yerinde test reddinde KTK m.48 ihlali sayılır; reddetmek savunmayı ağırlaştırır.
- Pozitif test sonucunda ek sağlık kuruluşundan ikinci numune talep edin.
- Tıbbi sebeple ilaç kullanımı ipuçlarını belge ile dosyaya sunun (doktor reçetesi, ilaç prospektüsü).
- Saç testi pencereye düşmüşse, bağımlılık testi/AMATEM raporu ile profil çıkarın.
Uyuşturucu + trafik dosyaları çok katmanlıdır; trafik ve ceza hukuku avukatı önerilir.