İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinde bildirim sürelerine uyulmadığında ödenmesi gereken bir tazminattır. İş K. m.17'de düzenlenmiştir.
Bildirim Süreleri (İş K. m.17)
İş sözleşmesinin kıdeme göre belirli süre önceden bildirilmesi zorunludur:
- İş sözleşmesi 6 aydan az sürmüşse: 2 hafta
- İş sözleşmesi 6 ay – 1.5 yıl sürmüşse: 4 hafta
- İş sözleşmesi 1.5 – 3 yıl sürmüşse: 6 hafta
- İş sözleşmesi 3 yıldan fazla sürmüşse: 8 hafta
İhbar Tazminatı Hesaplama
Bildirim süresine ait brüt ücret tutarı kadar tazminat ödenir.
Örn: 5 yıl çalışmış işçinin haftalık brüt ücreti 6.000 TL ise: 8 hafta × 6.000 = 48.000 TL ihbar tazminatı.
Hangi Hâllerde Ödenmez?
- Belirli süreli iş sözleşmelerinin sürenin sonunda kendiliğinden bitmesi
- İşveren İş K. m.25/II (ahlak ve iyi niyete aykırı sebep) ile fesih yapmışsa
- İşçi haklı sebep olmaksızın işten ayrılmışsa (bu durumda işçi işverene ihbar tazminatı borçludur)
- Karşılıklı anlaşma ile fesih (ikale)
- Deneme süresi (2 ay) içinde fesih
Kötü Niyet Tazminatı (İş K. m.17/son)
İşveren kötü niyetle bildirim süresinin sonunda fesih yapmışsa (örn. işçinin tatile çıkmasını bekleme, hamilelik bildirimi sonrası fesih), bildirim süresine ait ücretin 3 katı tutarında kötü niyet tazminatı ödenir.
Yargıtay 22. HD ve 9. HD Yaklaşımı
Yargıtay 9. HD, ihbar süresinin tam ve eksiksiz kullandırılması gerektiğini, bildirim süresinde işçinin işe gelmemesinin engellenmesinin de "süreyi kullandırmama" sayılacağını benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Uygulamada Sıkça Görülen Yanlışlar
- İhbar süresi içinde günlük 2 saat iş arama izni verilmemesi (İş K. m.27)
- Bildirimin yazılı yapılmaması
- İhbar sürelerinin yıllık izinle birleştirilmesi
Görevli Mahkeme
- Görevli: İş Mahkemesi
- Yetkili: İşin yapıldığı yer veya işçinin yerleşim yeri
- Zorunlu arabuluculuk: Dava açılmadan önce arabuluculuk şarttır (İş Mahkemeleri K. m.3)
İş davalarında zamanaşımı 5 yıldır. Hak kayıplarınızı önlemek için iş hukuku avukatı desteği almanız önerilir.