AC

Hukuki sözlük.

240+ Türk hukuku terimi açıklamalı. Aciz vesikası, mahfuz hisse, KVKK, malpraktis, vasiyet, kefalet ve daha fazlası.

1 2 3 4 5 6 7 A B C Ç D E F G H İ K L M N O Ö P R S T U V Y Z

5

5018 SK (Kamu Mali Yönetimi)

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (2003). Devlet bütçesi, kamu harcamaları ve mali kontrol rejimi. Bütçe ...

5070 SK (Elektronik İmza Kanunu)

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu (2004). Elektronik imzanın hukuki geçerliliği. İmza türleri: (1) Basit e-imza (e-mail...

5188 SK (Özel Güvenlik Hizmetleri)

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun (2004). Özel güvenlik şirketleri ve özel güvenlik görevlilerinin (ÖGG)...

5216 SK (Büyükşehir Belediyesi)

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu (2004). Türkiye'deki 30 büyükşehirin (İstanbul, Ankara, İzmir vb.) yönetimi. Bü...

5393 SK (Belediye Kanunu)

5393 sayılı Belediye Kanunu (2005). Türkiye'deki belediyelerin (büyükşehir hariç — o ayrı 5216 SK) kuruluş, görev ve yet...

5402 SK (Denetimli Serbestlik)

5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu (2005). Denetimli serbestlik müdürlükleri ve uygulamaları. CGTİHK ile...

5651 SK (İnternet Kanunu)

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi...

5746 SK (AR-GE Faaliyetleri Desteklenmesi)

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun (2008). AR-GE şirketlerine ver...

5947 SK (Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası)

5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (...

6

6136 SK (Ateşli Silahlar Kanunu)

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun (1953). Silah taşıma ve bulundurma izni rejimi....

6222 SK (Sporda Şiddet ve Düzensizlik)

6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun (2011). Spor müsabakalarında şiddet ve düzensizliği ön...

6284 SK (Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi)

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (2012). Aile içi şiddet ve kadına yönelik ...

6306 SK (Kentsel Dönüşüm)

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (2012). Kentsel dönüşümün temel kanunu. Süreç: ...

6325 SK (Arabuluculuk Kanunu)

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (2012). Türkiye'de arabuluculuk müessesesinin temeli. Arabulucul...

6356 SK (Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi)

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (2012). Sendikal haklar ve TİS rejimi. Sendika kurma (m.6), üyelik ...

6361 SK (Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman)

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu (2012). Bu üç faaliyet alanını düzenler. (1) Fin...

6446 SK (Elektrik Piyasası Kanunu)

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (2013). EPDK'nın elektrik piyasasını düzenlediği temel kanun. Lisans türleri: üreti...

6563 SK (Elektronik Ticaret Kanunu)

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (2014). E-ticaret faaliyetlerinin temel kanunu. Önemli düze...

657 SK (Devlet Memurları Kanunu)

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (1965). Devlet memurlarının statüsü, hak ve yükümlülükleri. Memur kategorileri (m.4):...

6750 SK (Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni)

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (2016). Taşınır mal rehninde ihtiyaca göre yenilik. Geleneksel rehin ...

A

Aciz Vesikası

Borçlunun haczedilebilir malı bulunmadığı icra dairesince tespit edildiğinde alacaklıya verilen belge. 20 yıl boyunca ta...

Açık Rıza

KVKK kapsamında belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı, özgür iradeyle açıklanan rıza. Veri işlemenin temel ...

Açıktan (Doğrudan) Temsil

Temsilcinin kendi adını değil, temsil ettiği kişinin adını kullanarak yapılan hukuki işlem.

Adli Tıp

Yargı süreçlerinde tıbbi delillerin değerlendirildiği uzmanlık alanı. Adli Tıp Kurumu (ATK) raporları malpraktis ve ceza...

Ağır Ceza Mahkemesi

10 yıldan ağır cezalı suçları yargılayan mahkeme. Ölümlü kaza, cinsel saldırı, organize suç davaları görülür.

Ağırlaştırıcı Sebep

Suçun cezasının artmasına yol açan özel hâller. Örneğin silahla yağma, ağırlaştırılmış cezayı doğurur.

Aile Konutu

Eşlerin birlikte yaşadığı konut. TMK m.194 uyarınca üzerinde tasarruf için diğer eşin yazılı rızası şarttır.

Akreditif (Letter of Credit)

Uluslararası ticarette ödeme güvencesi sağlayan banka taahhüdü. ICC UCP 600 kuralları uygulanır.

Amir Banka

Akreditif açan, alıcının bankası.

Arabuluculuk

Tarafların uyuşmazlıklarını mahkeme dışında, tarafsız bir arabulucu eşliğinde çözmesi. İş, ticari ve tüketici davalarınd...

Arabuluculuk Yapı (Yapı Sözleşmesi)

Arabuluculuk yapı sözleşmesi: 6325 SK ek ihtisas eğitimi alan arabulucular için. İhtisas alanları: aile, iş, ticari, tük...

Asliye Hukuk Mahkemesi

Genel görev mahkemesi. Tazminat, sözleşme, miras, mal varlığı uyuşmazlıkları gibi pek çok davanın görüldüğü mahkeme.

Avukatlık Kanunu (1136 SK)

1136 sayılı Avukatlık Kanunu (1969). Avukatlık mesleğini düzenler. Avukatlık ruhsatı: hukuk fakültesi mezunu + 1 yıl sta...

Aydınlatılmış Onam

Tıbbi müdahale öncesi hekimin hastayı tüm risk ve alternatifler hakkında bilgilendirip yazılı onayını alması.

H

Haciz

Borçlunun mal varlığına alacaklının alacağını tahsil için el konulması. e-Haciz ile dijitalleşti.

HAGB

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması. CMK m.231: 2 yıl ve altı hapis cezalarında 5 yıl denetim süresi.

Hak Düşürücü Süre

Süre kaçırılırsa hak tamamen düşer. Zamanaşımıyla farkı: hak düşürücü süre defi olarak ileri sürülmez, hâkim resen dikka...

Haksız Fiil

TBK m.49: Kusurlu ve hukuka aykırı fiilleriyle başkalarına zarar veren kişinin tazminat sorumluluğu.

Haksız Haciz

Borç olmayan kişiye karşı yapılan icra takibi. İİK m.78: %20 inkar tazminatı.

Haksız Tahrik

TCK m.29: Mağdurun haksız fiili nedeniyle suç işleyen failin cezasından indirim sebebi.

Haksız Tutuklama Tazminatı

CMK m.141: Beraat eden, haksız tutuklananlara devletten tazminat. 3 ay/1 yıl süre.

Halefiyet

TBK m.127: Borç ödeyen kişinin alacaklının yerine geçmesi. Sigortacının sigortalıya ödediğinde rücu hakkı buradan doğar.

HGK (Hukuk Genel Kurulu)

Yargıtay daireleri arası çelişkileri çözen, hukuk davalarında içtihat birleştiren kurul.

Hizmet Kusuru

Devletin kamu hizmetinin yetersiz/kötü yürütülmesinden kaynaklanan sorumluluk. Tam yargı davasının dayanağıdır.

HMK (6100 SK)

Bkz. HMK detaylı tanım. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (2011) — hukuk yargılamasının temel usul kanunu.

HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu - 6100 SK)

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (2011, yürürlük 2011). Hukuk mahkemelerindeki yargılama usulünün tek kanunu (eski ...

Hükmün Asliyetiyle Geçirilmesi

Mahkeme kararının kesinleşmesi.

İ

İcra Emri

İlamlı icra takibinde borçluya gönderilen 7 günlük ödeme emri (İİK m.32).

İçtihat

Mahkeme kararlarının oluşturduğu hukuki yorum. Yargıtay/Danıştay içtihatları emsal teşkil eder.

İflas

Tacirin tüm mal varlığının tasfiye edilerek alacaklılara dağıtılması. İİK m.156 vd.

İhtarname

Bir kişiye ödeme/yapma için süre tanıyan ve sonuçlarını bildiren noter onaylı belge.

İhtiyati Haciz

İİK m.257: Mal kaçırma şüphesinde dava/icra başlamadan mahkeme kararıyla acil haciz.

İhtiyati Tedbir

HMK m.389-403: Yargılama süresince hak kaybını engellemek için mahkemece alınan acil tedbir.

İİK

Bkz. İİK (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu).

İİK (2004 SK)

Bkz. İİK detaylı tanım. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — Türkiye'de alacak tahsil rejiminin temel kanunu.

İİK (İcra ve İflas Kanunu - 2004 SK)

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (1932, halen yürürlükte; defalarca değişti). Türkiye'nin alacak tahsil mekanizmasının t...

İlam

Mahkeme kararının resmi sureti. İlamlı icrada doğrudan icra edilebilir.

İmar Kanunu (3194 SK)

3194 sayılı İmar Kanunu (1985). Yerleşim yerleri, yapılaşma ve imar planlarının temel kanunu. İmar planı türleri: nazım ...

İmza İnkârı

Bir belgedeki imzanın kendine ait olmadığı iddiası. Kambiyo takibinde icra mahkemesinde 5 günde.

İSG Kanunu (6331 SK - İş Sağlığı ve Güvenliği)

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (2012). Türkiye'nin en kapsamlı İSG kanunu — AB direktifleri ile uyumlu. Kaps...

İş Göremezlik

İşçinin geçici veya sürekli olarak çalışamayacak duruma gelmesi. SGK'dan gelir alır.

İş Kanunu (4857 SK)

4857 sayılı İş Kanunu (2003). Türk iş hukukunun temel kanunu. Önemli düzenlemeler: m.5 (eşit davranma — cinsiyet ayrımcı...

İş Kazası

5510 SK m.13: İş yerinde, iş seyahatinde veya işverene bağlı olarak meydana gelen kaza.

İtirazın İptali

İcra takibine itiraz eden borçluya karşı alacaklının açtığı tahsil davası. 1 yıl içinde.

İtirazın Kaldırılması

Senede dayalı takipte itirazın icra mahkemesinde kaldırılması. Daha hızlı yol.

İYS (İleti Yönetim Sistemi)

6563 SK kapsamında ticari ileti onaylarının merkezi sistemi. İçinde tüm onay/redler tutulur.

İYUK (İdari Yargılama Usulü Kanunu - 2577 SK)

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (1982). İdare ve vergi mahkemelerindeki yargılama usulünü düzenler. Önemli düze...

K

Kabahatler Kanunu (5326 SK)

5326 sayılı Kabahatler Kanunu (2005). İdari para cezalarının genel rejimi. Kabahat = idari yaptırım gerektiren hukuka ay...

Kadastro Kanunu (3402 SK)

3402 sayılı Kadastro Kanunu (1987). Türkiye'deki tüm taşınmazların sınır ve mülkiyetinin saptanması. Kadastro tespit kom...

Kambiyo Senedi

Ödeme aracı olarak kullanılan, özel kanuni düzene tabi senet. Çek, bono, poliçe.

Kamulaştırma Kanunu (2942 SK)

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (1983). Devlet veya kamu kurumları tarafından özel mülkiyetin kamu yararı için alınması....

Kasko

Aracın kendi zararını karşılayan isteğe bağlı sigorta.

KDV Kanunu (3065 SK)

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (1984). Mal ve hizmet alımlarında uygulanan dolaylı vergi. Genel oran %20 (2023 s...

Kefalet

TBK m.581 vd.: Bir kişinin başkasının borcuna karşı alacaklıya teminat vermesi. Eş rızası şart.

KEP (Kayıtlı Elektronik Posta)

İçerik bütünlüğü garantili, gönderici-alıcı doğrulanan e-posta. Tüzel kişiler için zorunlu.

Kısmi Dava

HMK m.109: Alacağın belli bir kısmının talep edildiği dava. Sonradan ek dava ile arttırılabilir.

Kıyı Kanunu (3621 SK)

3621 sayılı Kıyı Kanunu (1990). Anayasa m.43 kıyıların kullanımı. Kıyı: deniz, tabii ve suni göl, akarsuların kıyı çizgi...

KKB (Kredi Kayıt Bürosu)

Tüm bankalardaki kredi/kart bilgisi merkezi. Kredi notu hesaplaması.

KMK (Kat Mülkiyeti Kanunu - 634 SK)

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (1965). Apartman/site/AVM gibi yapıların paylı mülkiyetini düzenler. Kat mülkiyeti tesis...

Konkordato

7101 SK ile güçlendirildi: Mali zorluk içindeki borçlunun iflastan kurtulup borçları yapılandırması.

Kooperatifler Kanunu (1163 SK)

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu (1969). Kooperatif: ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek vey...

KTK (2918 SK)

Bkz. KTK detaylı tanım. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (1983) — trafik düzeni ve sigorta rejiminin temeli.

KTK (Karayolları Trafik Kanunu - 2918 SK)

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (1983). Trafik düzeni, sürücü belgeleri, araç tescili, trafik sigortası, kazadan d...

KVHS (Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı)

2025 sonrası SPK lisansı zorunlu kripto borsa/cüzdan sağlayıcılar.

KVK (5520 SK - Kurumlar Vergisi Kanunu)

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (2006). Sermaye şirketleri (AŞ, LTD), kooperatifler, iktisadi kamu müesseseleri için...

KVKK (6698 SK)

Bkz. KVKK detaylı tanım. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (2016).

KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu - 6698 SK)

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (2016). Türkiye'nin GDPR'ı sayılır. Temel kavramlar (m.3): kişisel veri, ...

M

Maden Kanunu (3213 SK)

3213 sayılı Maden Kanunu (1985). Maden işletme ve hak rejimi. Madenler devletin hüküm ve tasarrufu altındadır (m.2 — Ana...

Mahfuz Hisse

TMK m.505: Mirasbırakanın tasarrufla aşamayacağı, mirasçılara ait minimum miras payı. Çocuk için 1/2.

Mal Rejimi

Eşler arası mal varlığı rejimi. 2002 sonrası yasal: edinilmiş mallara katılma. Sözleşmeyle değiştirilebilir.

Malpraktis

Hekimin tıbbi standartlardan saparak hastaya zarar vermesi. Cezai (TCK m.85,89) + hukuki sorumluluk.

MASAK

Bkz. MASAK detaylı tanım — 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Kanunu.

MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu - 5549 SK)

5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Kanunu (2006) kapsamında kurulan kurum. Kara para aklama, terörün fi...

Menfi Tespit

İİK m.72: Borç olmadığının tespiti davası. İhtiyati tedbirle takip durdurulur.

Meslek Hastalığı

5510 SK m.14: İşin niteliğine bağlı olarak işçide ortaya çıkan hastalık. SGK kabulü şart.

Meşru Savunma

TCK m.25: Hak ihlaline karşı orantılı ve gerekli savunma. Cezai sorumluluk kalkar.

MÖHUK (5718 SK - Milletlerarası Özel Hukuk)

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu (2007). Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk uyuşmazlıkların...

MTV

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu. Ocak ve Temmuz aylarında ödenir.

Muvazaa

Tarafların gerçek iradesini gizleyerek görünüşte yapılmış işlem. Mutlak butlan ile geçersiz.

Müdahil

CMK m.237: Mağdurun ceza davasına katılması. Avukatla temsil + delil sunma hakkı.

Mükerrir

Daha önce kasıtlı suç mahkûmiyeti olan kişi. İnfaz oranı 2/3.

Müteselsil Sorumluluk

Birden fazla borçlunun aynı borçtan tek başına tamamından sorumlu olması. Alacaklı her birinden tahsil edebilir.

T

Tacir

TTK m.12: Bir ticari işletmeyi kendi adına işleten kişi. Basiretli iş adamı standardı uygulanır.

Tahkim

Uyuşmazlığın mahkeme yerine hakem heyeti tarafından çözülmesi. ICC, LCIA gibi uluslararası merkezler.

Tahliye

TBK m.352 + İİK m.269: Kiracının kira sözleşmesinin sona ermesi sonrası konutu boşaltması.

Tahliye Taahhüdü

TBK m.352: Kiracının belirli tarihte konutu boşaltacağına ilişkin yazılı taahhüt.

Taksir

TCK m.22: Dikkatsizlik ve özensizlikle suç işleme. Bilinçli taksir ek artırım.

Tam Yargı Davası

İYUK m.13: İdarenin işlem/eyleminden zarar gören kişinin tazminat davası.

Tanık

Olayı bilen ve ifade veren kişi. CMK m.43-58: yemin, çapraz sorgu, gizli tanık (m.58).

TARSİM

Tarım Sigortaları Havuzu. Devlet destekli çiftçi sigortası.

Tazminat

Bir zararın tazmini için ödenen para. Maddi (somut zarar) + manevi (acı/üzüntü).

TBK (Türk Borçlar Kanunu - 6098 SK)

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (2011, yürürlük 2012). Sözleşmeler, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme borç kaynakların...

TC Anayasası (1982)

1982 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel kanunu. 177 madde + geçici maddeler + başlangıç. Temel haklar (m.12-74): k...

TCK (5237 SK)

Bkz. TCK detaylı tanım. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (2004) — Türk ceza hukukunun temel kanunu.

TCK (Türk Ceza Kanunu - 5237 SK)

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (2004, yürürlük 2005). Türk ceza hukukunun temel kanunu. Genel hükümler (kısım 1: kanunilik...

Tedbir Nafakası

Boşanma davası süresince eş ve çocuk için geçici nafaka.

Temerrüt

TBK m.117: Borçlu vade tarihinde edimi yerine getirmezse temerrüde düşer. Faiz başlar.

Temyiz

Yargıtay tarafından BAM kararının hukuki incelemesi. 15 gün süre.

Tenkis

TMK m.560: Mahfuz hisseyi aşan tasarrufların iptali davası. 1 yıl/10 yıl.

Tıbbi Sır

Hekim/sağlık personelinin hasta hakkında öğrendiği bilgileri saklama yükümlülüğü. TCK m.258.

TKHK (6502 SK)

Bkz. TKHK detaylı tanım. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (2013).

TKHK (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - 6502 SK)

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (2013). Tüketicilerin korunması için temel kanun. Önemli düzenlemeler: ...

TMK (Türk Medeni Kanunu - 4721 SK)

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (2001, yürürlük 2002). Türk özel hukukunun temel kanunu. Beş kitap: (1) Kişiler hukuku (g...

TRABİS

.tr alan adlarına ilişkin uyuşmazlık çözüm sistemi.

TTK (Türk Ticaret Kanunu - 6102 SK)

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (2011, yürürlük 2012). Türk ticari hukukunun anayasası. Beş kitap halinde: (1) Ticari iş...

TVK (5901 SK - Türk Vatandaşlığı Kanunu)

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (2009). Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybedilmesi. Kazanma yolları: m.7 (doğum...