Taksir Nedir?
TCK m.22: Dikkatsizlik ve özensizlikle suç işleme. Bilinçli taksir ek artırım.
Taksir, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu, öngörülebilir bir neticeyi istemeksizin gerçekleştirmesidir. Kasttan farkı, failin sonucu isteyerek değil, gerekli dikkati göstermeyerek meydana getirmesidir. Türk Ceza Kanunu'nda kusurluluk biçimlerinden biri olarak düzenlenir.
Basit Taksir ve Bilinçli Taksir
Basit taksirde fail, gerekli dikkat ve özeni gösterseydi öngörebileceği sonucu hiç öngörmemiştir. Bilinçli taksirde ise fail sonucu öngörmüş ancak gerçekleşmeyeceğine güvenmiştir. Bilinçli taksir, öngörünün varlığı nedeniyle daha ağır kabul edilir ve ceza bu duruma göre belirlenir.
Taksirle İşlenen Suçlar
Kanunda açıkça öngörülmedikçe bir fiil taksirle işlendiğinde cezalandırılmaz; taksirli sorumluluk istisnadır. Uygulamada en sık karşılaşılan örnekler taksirle öldürme ve taksirle yaralamadır; özellikle trafik kazaları, iş kazaları ve tıbbi uygulama hataları bu kapsamda değerlendirilir. Ceza, failin kusurunun ağırlığına göre belirlenir.
Bilinçli Taksir ile Olası Kast Nasıl Ayrılır?
Ayrım failin sonuca yönelik iç dünyasındadır: olası kastta fail sonucu göze alıp "olursa olsun" derken, bilinçli taksirde sonucu öngörmesine rağmen gerçekleşmeyeceğine güvenir. Bu ince ayrım cezayı köklü biçimde değiştirdiğinden, olayın tüm koşullarıyla değerlendirilmesi gerekir.
Taksirli Suçta Uzlaşma veya İndirim Olur mu?
Taksirle işlenen bazı suçlar uzlaştırma kapsamında olabilir. Ayrıca failin kusuru, meydana gelen zarar ve failin sonrasındaki davranışı (zararın giderilmesi gibi) cezanın belirlenmesinde göz önünde tutulur.
İlgili Terimler
- Ağırlaştırıcı Sebep — Suçun cezasının artmasına yol açan özel hâller. Örneğin silahla yağma, ağırlaştırılmış cezayı doğuru
İlgili Makaleler
- Kasten Yaralama (TCK m.86-89): Basit, Nitelikli, Taksir Yaralama suçunun nitelikli halleri, silah, eş, çocuk, yargılama, uzlaşma.
- Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası: TCK m.85-89 Taksirle öldürme/yaralama, trafik kazasında bilinçli taksir (TCK m.22/3), erteleme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması.