CMK Rehberi

Ceza Muhakemesi Kanununun neyi düzenlediği: ceza muhakemesinin yürütülmesine ilişkin kurallar.

Şüpheli, sanık, müdafi, kovuşturma, soruşturma, malen sorumlu gibi temel kavramların tanımı.

Bağlantılı suçlara ilişkin davaların birlikte açılması ve birlikte görülmesi.

Ayrı mahkemelerde görülen bağlantılı davaların birleştirilmesi ve birleşen davaların yeniden ayrılabilmesi.

Hâkim ve mahkeme kararlarının Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilmesi.

Hâkim ve mahkeme kararlarının gerekçeli yazılması ve başvurulacak kanun yolunun gösterilmesi.

Kararların ilgili tarafın yüzüne karşı açıklanması veya yokluğunda tebliğ edilmesi ve süreye etkisi.

Tebligat ve yazışmaların mahkeme başkanı veya hâkim tarafından yapılması; infaz edilecek kararların başsavcılığa verilmesi.

Ceza muhakemesinde tebligatın ilgili kanun hükümlerine göre yapılması.

Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP üzerinden elektronik ortamda yürütülmesi ve güvenli imza.

Gün, hafta ve ay olarak belirlenen sürelerin nasıl hesaplanacağı ve son günün tatil olması hâli.

Kusuru olmaksızın bir süreyi geçiren kişinin eski hâle getirme isteminde bulunabilmesi.

Eski hâle getirme dilekçesinin, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde ilgili mahkemeye verilmesi ve yapılamayan işlemin de yerine getirilmesi.

Eski hâle getirme istemini, esasa hükmedecek mahkemenin karara bağlaması; kararın kesinliği ve icraya etkisi.

Ceza işlerini gören makam ve mahkemelerin yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara vermesi ve tutuklu/ivedi işlerin sürmesi.

Savcı, hâkim veya mahkemece yazılı istenen bilgilere on gün içinde cevap verilmesi zorunluluğu.

Bu Kanunda öngörülen yönetmeliklerin, ilgili bakanlıkların görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca çıkarılması.

Ceza Muhakemesi Kanununun 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesi.

Davaya bakma görevinin kanunla belirlenmesi ve görev uyuşmazlığının çözümü.

Mahkemenin görevsizlik kararı verebilmesi ve mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkması hâli.

Davaya bakan mahkemenin, işin üst dereceli (ağır ceza) mahkemenin görevine girdiği kanısına varması hâlindeki usul.

İddianamenin kabulünden sonra suçun daha ağır cezayı gerektirdiği anlaşılırsa görevsizlik kararı verilmesi.

Yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında, görevli olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemlerin hükümsüz olması.

Bağlantılı ceza davalarının birleştirilmesi hâlinde, en yüksek görevli mahkemenin davaya bakması.

Bağlantılı davaların birleştirilmesine ve ayrılmasına, ortak yüksek görevli mahkeme tarafından karar verilmesi.

Davaya bakma yetkisinin kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesine ait olması.

Bağlantılı suçlardan birine ilişkin yetkili mahkemenin, diğer bağlantılı suçlara da bakabilmesi.

Suçun işlendiği yerin belli olmaması hâlinde yer yönünden yetkinin nasıl belirleneceği.

Yabancı ülkede işlenip Türkiye'de yargılanacak suçlarda yetkili mahkemenin belirlenmesi.

Bağlantılı suçlarda yetkinin, en ağır cezayı gerektiren suça göre belirlenmesi.

Birden çok mahkemenin kendini yetkili veya yetkisiz görmesi hâlinde uyuşmazlığın ortak yüksek mahkemece çözülmesi.

Sanığın yetkisizlik iddiasını ilk itiraz olarak ne zamana kadar ileri sürebileceği ve mahkemenin yetkisizlik kararı.

Yetkili mahkemenin davaya bakamayacağı veya güvenlik gerekçesiyle davanın başka bir mahkemeye nakli.

Davanın başka bir mahkemeye nakli isteminin kim tarafından ve nasıl yapılacağı ile karar mercii.

Bir kişinin birden çok suçu veya bir suçun birden çok failinin bulunması gibi hâllerde davalar arasındaki bağlantı.

Hâkimin tarafsızlığını zedeleyen ve davaya bakmasını kanunen yasaklayan hâllerin sayımı.

Aynı işte daha önce karar veren hâkimin kanun yolu incelemesinde veya yeniden yargılamada görev alamaması.

Tarafsızlığından şüphe duyulan hâkimin taraflarca reddedilebilmesi ve davaya bakamayacağı haller.

Hâkimin, davranışlarıyla tarafsızlığından şüphe duyulmasına yol açması hâlinde reddedilebilmesi.

Hâkimin reddi isteminin, duruşmanın başlamasından ve sonradan öğrenilen nedenlerde gecikmeksizin ileri sürülmesi.

Reddedilen hâkim hakkındaki talebin hangi mercii tarafından ve nasıl inceleneceği.

Ret isteminin kabulüne ilişkin kararın kesin olması, kabul edilmemesine ilişkin karara itiraz edilebilmesi.

Reddi istenen hâkimin, ret istemi karara bağlanana kadar yalnızca ertelenemeyecek işlemleri yapabilmesi.

Hâkimin reddi isteminin, ret nedeni ve delilleri gösterilerek dilekçe veya beyanla yapılması.

Süresinden sonra veya kötüniyetle yapılan ya da bir neden gösterilmeyen ret isteminin geri çevrilmesi.

Hâkimin reddine ilişkin hükümlerin zabıt kâtipleri hakkında da uygulanması.

Kimlerin hangi hallerde yakalama yapabileceği, kolluğun yetkisi ve yakalanan kişinin dokunulmaz hakları.

Gözaltının koşulları, azami süresi (24 saat, toplu suçlarda 4 gün), yol süresi ve gözaltına itiraz.

Cumhuriyet başsavcılarının veya görevlendireceği savcıların, gözaltına alınan kişilerin durumunu ve nezarethaneleri denetlemesi.

Yakalanan veya nakledilen kişiye, ancak kaçma ya da tehlike belirtisi bulunduğunda kelepçe takılabilmesi.

Hakkında yakalama emri bulunan kişinin en geç yirmi dört saat içinde hâkim önüne çıkarılması.

Şüpheli veya sanık yakalandığında ya da gözaltı süresi uzatıldığında durumun bir yakınına haber verilmesi.

Şikâyete bağlı suçta şikâyetten önce şüpheli yakalanmışsa durumun şikâyete yetkili kişiye bildirilmesi.

Yakalama işleminin, koşulları ve hakların anlatıldığını gösteren bir tutanağa bağlanması.

Çağrıya gelmeyen şüpheli veya kaçak sanık hakkında yakalama emri düzenlenmesinin koşulları.

Nezarethanelerin koşulları, sağlık kontrolü, kayıtlar ve gözaltı işlemlerine ilişkin kuralların yönetmelikte gösterilmesi.

Kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedenleri (kaçma, delil karartma), katalog suçlar ve ölçülülük şartı.

Tutuklama kararını kimin verdiği, gerekçe zorunluluğu, müdafi güvencesi, düzenli inceleme ve itiraz.

Soruşturma ve kovuşturmada azami tutukluluk süreleri; ağır ceza işleri ve özel suçlarda üst sınırlar.

Soruşturmada Cumhuriyet savcısının, tutuklunun adli kontrol altında veya koşulsuz serbest bırakılmasını isteyebilmesi.

Tutuklunun her aşamada tahliye (salıverilme) isteme hakkı ve istemin karara bağlanması.

Salıverilme veya adli kontrol istemi hakkında mercinin süresinde karar verme zorunluluğu.

Adli kontrol kapsamında yatırılan güvence bedelinin hangi amaçlara tahsis edileceği.

Tutuklanan kişinin durumunun bir yakınına gecikmeksizin bildirilmesi ve tutuklunun yakınıyla görüşebilmesi.

Tutukluluğun soruşturmada 30 günde bir ve kovuşturmada düzenli olarak re’sen gözden geçirilmesi.

Tutuklama yerine uygulanan tedbirler: yurt dışı yasağı, imza, güvence, konut kısıtı ve yükümlülükler.

Adli kontrol kararının soruşturmada hâkim, kovuşturmada mahkeme tarafından verilmesi ve değiştirilmesi.

Şüpheli veya sanığın istemi üzerine adli kontrol tedbirinin kaldırılmasının değerlendirilmesi.

Adli kontrol yükümlülüklerine uymayan sanık hakkında tutuklama kararı verilebilmesi.

Adli kontrol kapsamında gösterilen güvencenin, sanığın hazır bulunmasını ve giderler ile zararların karşılanmasını sağlaması.

Şüpheli/sanığın rızasıyla güvencenin mağdurun haklarını veya nafaka borcunu karşılayan kısmının ilgililere ödenmesi.

Yükümlülükler yerine getirildiğinde veya beraat/takipsizlik hâlinde güvencenin ilgiliye geri verilmesi.

Haksız yakalama, gözaltı ve tutuklama nedeniyle Devletten tazminat isteyebilecek kişiler ve şartları.

Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat isteminin süresi, görevli mahkeme ve başvuru usulü.

Koruma tedbiri nedeniyle ödenen tazminatın, sonradan mahkûmiyet gibi hâllerde geri istenebilmesi.

Kendi kusuruyla tutulmasına ya da tedbire yol açan kişilerin koruma tedbiri tazminatı isteyememesi.

Kişinin üstü, eşyası, konutu ve işyerinin aranması için gereken şüphe eşiği ve ölçülülük.

Şüpheli veya sanık dışındaki kişilerin üstü, eşyası ve konutunun hangi koşullarda aranabileceği.

Konut, iş yeri ve kapalı alanlarda kural olarak geceleyin arama yapılamaması ve istisnaları.

Aramaya kimin karar verebileceği: hâkim kararı, gecikmede savcı emri ve konut/işyerinde yetki sınırı.

Arama sırasında konut/iş yeri sahibinin, komşuların veya ihtiyar heyeti üyelerinin hazır bulunması.

Arama sonunda, aramanın kapsamını ve elkonulan eşyayı gösteren belgenin ilgiliye verilmesi.

Arama işlemi uygulanan kimsenin belge ve kâğıtlarını inceleme yetkisinin savcı ve hâkime ait olması.

Delil olabilecek veya müsadereye tabi eşyanın muhafaza altına alınması ve rızayla teslim.

Elkonulacak eşyayı yanında bulunduran kişinin, istem üzerine bunu göstermek ve teslim etmekle yükümlü olması.

Bir suç olgusuna ilişkin bilgileri içeren belgelerin, Devlet sırrı olsa dahi mahkemeye karşı gizli tutulamaması.

Şüpheli/sanık ile tanıklıktan çekinebilecek kişiler arasındaki mektup ve belgelere, bu kişilerin elinde bulundukça elkonulamaması.

Eşyaya elkoyma yetkisi, savcı/kolluk elkoymasında 24 saatlik hâkim onayı ve iade koşulları.

Katalog suçlarda suçtan elde edilen taşınmaz, banka hesabı ve şirket paylarına hâkim kararıyla elkoyma.

Suçun aydınlatılması için posta ve kargo gönderilerine hâkim kararıyla el konulması.

Avukat bürolarının ancak mahkeme kararıyla, belirtilen olayla ilgili ve baro temsilcisi huzurunda aranabilmesi.

Elkoymanın devamına gerek kalmadığında veya müsadereye tabi olmadığında eşyanın ilgilisine iadesi.

Elkonulan eşyanın korunması, muhafazasının sakıncalı olması hâlinde satılması ve soruşturmayla ilgisi kalmayınca iadesi.

Suç bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmişse, şirket yönetimine kayyım atanabilmesi.

Telefon, bilgisayar ve dijital verilerde aramanın koşulları, imaj (yedek) alma güvencesi ve iade.

Telefon dinleme koşulları, katalog suçlar, azami süre (2 ay + 1 ay uzatma) ve hâkim onayı.

Şüpheli veya sanık ile müdafi arasındaki iletişimin dinlenememesi ve kayda alınamaması.

İletişimin denetlenmesi tedbiri sonunda, soruşturmayla ilgisi olmayan veya kovuşturmaya yer olmadığında kayıtların imhası.

Arama, elkoyma veya iletişim denetlenmesi sırasında başka bir suça ait tesadüfi delilin akıbeti.

Örgütlü ve katalog suçlarda gizli soruşturmacı atanmasının koşulları ve kışkırtma yasağı.

Katalog suçlarda şüpheli/sanığın teknik araçlarla izlenmesinin koşulları ve süresi.

Suç işlediği şüphesi bulunan kişinin akıl hastalığı yönünden incelenmesi için sağlık kurumunda gözlem altına alınması.

İç beden muayenesi ile kan/biyolojik örnek alınmasının hâkim kararı ve sağlık güvencesi.

Şüpheli/sanık dışındaki kişilerden (mağdur, tanık) örnek alınmasının daha dar koşulları.

Kadının muayenesinin, istemi hâlinde ve olanak varsa bir kadın hekim tarafından yapılması.

Tanıkların çağrı kâğıdı ile davet edilmesi, gelmemenin sonuçları ve zorla getirme.

Usulüne uygun çağrıldığı hâlde gelmeyen tanığın zorla getirilmesi ve giderlere mahkûm edilmesi.

Sanığın eşi, nişanlısı ve belirli yakınlarının tanıklık yapmaktan çekinebilme hakkı.

Avukat, hekim gibi meslek mensuplarının sır kapsamındaki bilgiler hakkında çekinme hakkı.

Devlet sırrı niteliğindeki bilgiler hakkında tanıklığın sınırı ve mahkemece değerlendirilmesi.

Tanığın, kendisini veya yakınını suçlayacak sorulara cevap vermekten çekinebilmesi.

Tanıklıktan çekinme hakkı bulunan kişiye, dinlenmeden önce bu hakkının hatırlatılması zorunluluğu.

Yaşı küçük olanlar, ayırt etme gücü bulunmayanlar ve suça iştirak şüphelileri yeminsiz dinlenir.

Tanıklıktan çekinebilecek kişilere yemin verilip verilmemesinin takdiri ve tanığın yemin etmekten çekinebilmesi.

Tanıkların kural olarak ayrı ayrı ve birbirinin yokluğunda dinlenmesi ile gerektiğinde yüzleştirme.

Tanığa, dinlenmeden önce gerçeği söyleme yükümlülüğünün ve yalan tanıklığın sonuçlarının hatırlatılması.

Tanığa yeminin ne şekilde ve ne zaman (dinlenmeden önce veya sonra) verileceği.

Tanığa verilecek yeminin, kanunda gösterilen belirli metinle ve ayağa kalkılarak yapılması.

Tanığın yemini yüksek sesle tekrar ederek etmesi ve sağır/dilsiz tanıkların yemin biçimi.

Yeminle dinlenen tanığın aynı evrede tekrar dinlenmesinde, yeniden yemin yerine önceki yeminin hatırlatılabilmesi.

Kimliğinin açıklanması tehlike doğuracak tanığın kimlik ve güvenliğinin korunması.

Tanığa önce olay hakkında bildiklerinin serbestçe anlattırılması, ardından soru yöneltilmesi.

Yasal bir nedeni olmadan tanıklıktan veya yeminden çekinen tanığa uygulanacak yaptırımlar.

Çağrılan tanığa, kaybettiği zamanla orantılı tazminat ile yol, ikamet ve beslenme giderlerinin ödenmesi.

Çözümü uzmanlığı gerektiren konularda bilirkişiye başvurulması ve genel bilgiyle çözülecek konularda başvurulmaması.

Çözümü uzmanlık gerektiren konularda bilirkişi görevlendirilmesi ve hukuki konularda sınır.

Bilirkişilerin listelerden seçilerek atanması, kural olarak bir bilirkişi görevlendirilmesi ve gerekçeyle birden çok atanabilmesi.

Belirli kişi ve kurumların, atanmaları hâlinde bilirkişilik görevini kabul etme yükümlülüğü.

Bilirkişinin raporunu vermesi için belirlenen süre, en çok üç ay ve gerekçeyle uzatılabilmesi.

Bilirkişi raporunun içeriği, kanaate nasıl varıldığı ve tarafların uzman mütalaası sunma hakkı.

Bilirkişinin duruşmaya çağrılıp raporunu açıklaması ve taraflarca soru yöneltilmesi.

Bilirkişinin, hâkimin reddini gerektiren sebeplerle ve tarafsızlığından şüphe edilmesi hâlinde reddedilebilmesi.

Listeye kayıtlı olmayan bilirkişilerin, göreve başlamadan önce yemin etmesi.

Usulüne göre çağrıldığı hâlde gelmeyen veya görevini yapmaktan çekinen bilirkişiye uygulanacak yaptırımlar.

Bilirkişinin yalnızca kendisine yöneltilen ve uzmanlık gerektiren teknik sorularla sınırlı görüş bildirmesi.

Para, tahvil, Hazine bonosu gibi değerler üzerindeki sahtecilik suçlarında elkonulanların ilgili kurumlara incelettirilmesi.

Bulunan biyolojik örnekler üzerinde soybağı veya kimlik tespiti amacıyla moleküler genetik (DNA) inceleme yapılması.

Otopsinin, Cumhuriyet savcısı huzurunda ve kural olarak biri adli tıp uzmanı iki hekim tarafından yapılması.

Yeni doğan bir çocuğun cesedinin muayenesinde, doğum sırasında ya da sonra sağ olup olmadığının araştırılması.

Bir ölümün zehirlenmeden kaynaklandığı şüphesi varsa, organlardan örnek alınarak kimyasal inceleme yapılması.

Suçun aydınlatılması için gerekliyse, gömülmüş bir cesedin muayene veya otopsi amacıyla mezardan çıkarılması.

Suç yerinin ve delillerin yerinde incelenmesi (keşif) ve keşif tutanağının düzenlenmesi.

Keşif sırasında şüpheli, sanık, müdafi, katılan ve vekilin hazır bulunabilmesi.

Şüpheli veya sanığın, olayın geçtiği yeri ve suça ilişkin unsurları göstererek olayın aydınlatılmasına katkı sunması.

Şüpheli ölümlerde cesedin, otopsiden önce Cumhuriyet savcısı huzurunda adli muayenesi.

Ölüm nedeninin belirlenmesi için cesedin iç muayenesi (otopsi) ve usulü.

Yeni doğanın cesedinin otopsisinde, doğum sırasında/sonrasında yaşam bulguları ve yaşama yeteneğinin saptanması.

Elde edilen genetik incelemede kullanılan örnek ve verilerin, amaç dışı kullanılmaması ve gerektiğinde yok edilmesi.

İfadesi alınacak veya sorgusu yapılacak kişinin çağrı kâğıdı ile davet edilmesi.

Usulüne uygun çağrıya rağmen gelmeyen şüpheli/sanık veya tanığın zorla getirilmesinin koşulları.

İfade/sorguda susma hakkı, müdafi yardımı, isnadın bildirilmesi ve lehe delil toplama hakkı.

İşkence, ilaç, yorma, aldatma ve cebir yasağı; müdafisiz kollukta alınan ifadenin hükme esas alınamaması.

Şüpheli/sanığın avukat hakkı, müdafi ile gizli görüşme güvencesi ve zorunlu müdafi hâlleri.

Müdafi seçemeyen şüpheli/sanığa baro tarafından avukat atanması ve zorunlu müdafi hâlleri.

Görevini yerine getirmeyen müdafinin yerine yenisinin atanması ve belirli suçlarda müdafinin görevden yasaklanması.

Aralarında menfaat çatışması bulunmayan birden çok şüpheli veya sanığın aynı müdafi tarafından savunulabilmesi.

Müdafiin soruşturma ve kovuşturma dosyasını inceleme, belge örneği alma yetkisi ve kısıtlama.

Şüpheli veya sanığın, vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve gizli görüşebilmesi.

Zorunlu müdafilik veya müdafi istemi hâllerinde müdafinin baro tarafından görevlendirilmesi usulü.

Soruşturma evresindeki işlemlerin kural olarak gizli yürütülmesi ve gizliliğin sınırı.

Suçun makamlara ihbar veya şikâyetle bildirilmesi ve savcılığın soruşturmaya başlaması.

Bir ölümün doğal nedenlere dayanmadığı kuşkusu varsa durumun savcıya bildirilmesi ve gömme izni.

Savcının suç şüphesini öğrenince soruşturmaya başlaması ve lehe-aleyhe delilleri toplaması.

Savcının kolluğa emir verme, her türlü bilgiyi isteme ve soruşturma işlemlerini yürütme yetkisi.

Soruşturmada hâkim kararı gereken işlemler için savcının yetkili sulh ceza hâkimine başvurması.

Suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcıya erişilemiyorsa sulh ceza hâkiminin soruşturma işlemlerini yapabilmesi.

Adli kolluğun tanımı ve soruşturma işlemlerini savcının emri altında yürütmesi.

Cumhuriyet savcısının ve mahkemenin verdiği emir ve kararların ilgili kolluk ve kişilerce yerine getirilmesi.

Kolluğun, öğrendiği suçları ve yürüttüğü soruşturma işlemlerini gecikmeksizin Cumhuriyet savcısına bildirmesi.

Adli kolluk görevlilerinin nitelikleri, eğitimi ve çalışma esaslarının Adalet ve İçişleri Bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesi.

Olay yerinde işleme başlayan adli kolluk görevlisinin, işlemleri engelleyenleri gerektiğinde zor kullanarak men edebilmesi.

Soruşturma işlemlerinin tutanakla belgelenmesi, tutanakta bulunması gereken bilgiler ve imza.

Kamu davasının iddianame ile açılması, yeterli şüphe ölçütü ve iddianamede bulunması gerekenler.

Üst sınırı 3 yıl veya az hapsi gerektiren suçlarda kamu davasının ertelenmesi koşulları.

Yeterli şüphe veya kovuşturma olanağı bulunmadığında savcının takipsizlik (KYOK) kararı vermesi.

Takipsizlik (KYOK) kararına karşı sulh ceza hâkimliğine iki hafta içinde itiraz yolu.

Mahkemenin, eksik veya usulsüz iddianameyi Cumhuriyet savcısına iade etmesinin nedenleri ve süresi.

Şikâyete bağlı ve kanunda sayılan suçlarda mağdur ile şüpheli/sanığın uzlaştırıcı aracılığıyla anlaşması.

Uzlaştırma kapsamındaki bir suçta soruşturmada uzlaşılamamışsa, kovuşturma aşamasında mahkemece uzlaştırma denenmesi.

Aynı suçta birden çok fail veya mağdur bulunması hâlinde uzlaşmanın yalnızca uzlaşan kişiler bakımından sonuç doğurması.

Sanığın kanuni temsilcisine duruşma gününün bildirilmesi ve istemi üzerine dinlenebilmesi; aynı hükmün eşe uygulanması.

İddianamenin kabulüyle kovuşturmanın başlaması, duruşma gününün belirlenmesi ve sanığa tebliğ.

Sanığa çağrı kâğıdının tebliği ile duruşma günü arasında en az bir haftalık süre tanınması.

Sanığın, duruşmadan önce lehine olan delillerin toplanmasını isteyebilmesi ve mahkemenin değerlendirmesi.

Mahkemece çağrılması reddedilen tanık veya uzman kişinin, taraflarca doğrudan duruşmaya getirilip dinlenmesi.

Tutuklu sanığa çağrının ve iddianamenin tebliği ile duruşmada hazır bulundurulması.

Hastalık veya uzaklık gibi nedenlerle duruşmaya gelemeyecek tanık veya bilirkişinin naiple ya da istinabe yoluyla dinlenmesi.

Naiple/istinabe dinleme veya keşif gününün savcı, zarar gören, sanık ve müdafiye bildirilmesi.

Duruşmaların kural olarak herkese açık yapılması ve kapalılık kararının istisnai koşulları.

Adliye binası içinde ve duruşmada, mahkeme kararı dışında ses ve görüntü alınmasının yasak olması.

Duruşmanın kapalı yapılmasına ilişkin kararın gerekçesiyle verilmesi ve kapalılığın gerekçesinin açık oturumda açıklanması.

Duruşmanın kapalı yapılmasına karar verilmesi, gerekçesinin açıklanması ve kararın tutanağa geçirilmesi.

Kapalı yapılan bir duruşmadaki söz ve olayların basın-yayın yoluyla açıklanmasının yasak olması.

Adliyedeki ve duruşmadaki görüntü/seslerin yayınlanmasına ilişkin sınırlar ve küçüklerin korunması.

Duruşmanın yapılabilmesi için hâkim, savcı ve zabıt kâtibinin kesintisiz hazır bulunma zorunluluğu.

Aynı duruşmaya birden çok Cumhuriyet savcısı ve birden çok avukatın katılabilmesi ve aralarında işbölümü yapabilmesi.

Duruşmanın kesintisiz yürütülmesi ilkesi ve zorunlu hâllerde ara verilebilmesi.

Duruşmanın açılışı, iddianamenin okunması, sanığa hakların hatırlatılması ve sorgunun yapılması.

Sanığın sorgusundan sonra delillerin ortaya konulması ve tanık-bilirkişilerin dinlenerek belgelerin okunması.

Kural olarak sanık hazır olmadan duruşma yapılamaması ve istisnaları.

Sanığın duruşmada hazır bulunmasının sağlanması, kaçması hâlinde alınacak önlemler ve yargılamanın yürütülmesi.

Yalnızca adli para cezası veya müsadereyi gerektiren suçlarda sanık gelmese de duruşma yapılabilmesi.

Sanığın istinabe yoluyla veya ses-görüntü sistemiyle (SEGBİS) duruşmaya katılımı.

Sorgusu yapılmış olan sanığın, istemi üzerine ya da zorunlu hâllerde duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutulabilmesi.

Sanık hazır bulunmaksızın yapılan duruşmada, tebliğden itibaren bir hafta içinde eski hâle getirme istenebilmesi.

Mahkemenin, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli gördüğü delilleri re'sen (kendiliğinden) toplayabilmesi.

Yüzüne karşı söylenmesi sakıncalı hâllerde bir sanığın geçici olarak salondan çıkarılması ve bilgilendirilmesi.

Savcı, müdafi ve katılan vekilinin tanık ve bilirkişilere doğrudan soru yöneltebilmesi.

Türkçe bilmeyen veya engelli sanığa/mağdura ücretsiz tercüman sağlanması hakkı.

Duruşma düzenini sağlama yetkisinin mahkeme başkanında olması ve düzeni bozanlara karşı alınacak önlemler.

Duruşma düzenini bozan sanığın salondan çıkarılması ve yargılamanın yokluğunda sürdürülebilmesi.

Duruşmadaki usul işlemlerinin ancak tutanakla ispatlanabilmesi ve tutanağın hukuki değeri.

Delillerin duruşmada tartışılması ve hukuka aykırı/ilgisiz/gecikme amaçlı delil taleplerinin reddi.

Delillerin duruşmanın her aşamasında ileri sürülebilmesi ve geç sunulması gerekçesiyle reddedilememesi.

Hükme esas alınacak belgelerin duruşmada okunması veya ilgililere gösterilerek tartışılması.

Duruşmada delil belgelerinin ve tutanakların okunarak taraflarca tartışılabilir hale getirilmesi.

Duruşmada tanıklıktan çekinen kişinin, daha önce alınmış beyanlarının hükme esas alınmak üzere okunamaması.

Daha önce alınmış tanık veya sanık beyanlarının, ölüm, hazır olamama gibi hâllerde duruşmada okunabilmesi.

Tanığın hatırlayamadığı veya çelişki bulunan hâllerde önceki ifadesinin okunarak yardım edilmesi.

Sanığın mahkemedeki açıklamaları ile savcı veya müdafi huzurundaki kolluk ifadesi arasında çelişki varsa tutanakların okunabilmesi.

Dinlenen her tanık, bilirkişi veya incelenen belge üzerine tarafların diyeceklerinin sorulması.

Ortaya konulan her delil hakkında, aleyhe olsun olmasın, sanığa diyeceğinin sorulması.

Esas hakkında mütalaa, savunma sırası ve hükümden önce son sözün mutlaka sanığa verilmesi.

Hâkimin vicdani kanaati ve suçun ancak hukuka uygun elde edilmiş delillerle ispatlanabilmesi ilkesi.

Suçun varlığının başka bir mahkemenin görevine giren bir soruna bağlı olması hâlinde o sorunun çözümünün beklenmesi.

Duruşmanın bir zabıt kâtibi tarafından tutanağa geçirilmesi ve tutanağın hâkim ile kâtip tarafından imzalanması.

Tutanağın her oturum için ayrı ayrı imzalanması ve hâkimin engeli hâlinde imza usulü.

Duruşma tutanağında yer alması gereken bilgiler: hazır bulunanlar, beyanlar, kararlar ve usul işlemleri.

Duruşmanın usule uygun yapılıp yapılmadığının ancak tutanakla ispat olunabilmesi ve tutanağa yalnız sahtecilik iddiası yöneltilebilmesi.

Belirli suçlarda, şüphelinin kabulü hâlinde savcının teklif ettiği ve mahkemece onaylanan, cezada indirim sağlayan hızlı yargılama usulü.

Asliye ceza mahkemesinde, adli para cezası veya üst sınırı iki yıla kadar hapsi gerektiren suçlarda duruşma açılmadan yapılabilen yargılama.

Basit yargılama usulüyle verilen hükümlere itiraz edilebilmesi ve itiraz üzerine duruşmalı yargılamaya geçilmesi.

Mağdur ve şikâyetçinin dinlenmek üzere çağrılması ve çağrıya uymamanın sonucu.

Mağdur ve şikâyetçinin soruşturma ve kovuşturmadaki hakları: vekil, bilgi alma, delil isteme, katılma.

Mağdur çocukların ve duruşmaya getirilemeyecek durumdaki mağdurların özel usulle dinlenmesi.

Mağdurun tanık olarak dinlenmesi, beyanının kaydı ve mümkün olduğunca tek sefer dinlenmesi ilkesi.

Mağdur, suçtan zarar gören ve malen sorumlunun davaya katılan sıfatıyla katılabilmesi.

Suçtan zarar görenin, kovuşturma aşamasında dilekçe veya beyanla kamu davasına katılabilmesi.

Katılanın davada sahip olduğu haklar ve belirli suçlarda baro tarafından ücretsiz vekil (avukat) görevlendirilmesi.

Kamu davasına katılmanın yargılamayı durdurmaması ve belirlenmiş duruşmaların katılan çağrılamasa da yapılması.

Katılmadan önce verilmiş kararların katılana tebliğ edilmemesi ve kanun yolu süresinin savcıya göre işlemesi.

Katılanın, Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın kanun yollarına başvurabilmesi.

Katılanın vazgeçmesi veya ölmesi hâlinde katılmanın hükümsüz kalması ve mirasçıların davaya katılabilmesi.

Bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenen suçta, organ veya temsilcisinin duruşmaya kabul edilerek katılan/sanık haklarını kullanabilmesi.

Bulunduğu yer bilinemeyen veya yurt dışında olup getirilemeyen sanığın (gaip) durumu ve hakkında duruşma yapılamaması.

Gaip sanığa, mahkeme önüne gelmesi hâlinde tutuklanmayacağına dair güvence belgesi verilebilmesi.

Hakkındaki kovuşturmadan kaçmak amacıyla saklanan veya yurt dışına giden sanığın (kaçak) durumu.

Kaçak sanık hakkında yokluğunda duruşma yapılabilmesi ve malvarlığına elkoyma gibi tedbirler.

Yokluğunda yargılanan kaçak sanığa, savunma hakkının korunması için bir müdafi görevlendirilmesi.

Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, düşme ve davanın reddi gibi hüküm çeşitleri.

Hükmün, ancak iddianameyle açılan dava konusu fiil ve fail hakkında verilebilmesi.

Hükmün, ancak iddianamede unsurları gösterilen fiil ve o fiili işleyen sanık hakkında verilebilmesi.

Fiilin, iddianamede belirtilenden farklı bir suç oluşturduğu anlaşılırsa sanığa ek savunma hakkı verilmesi.

Hükme ancak duruşmada bulunan hâkimlerin katılabilmesi ve müzakerenin gizliliği.

Heyet hâlinde karar verilirken oyların toplanma sırası ve çoğunlukla karar oluşması.

Mahkeme başkanının oyları kıdemsiz üyeden başlayarak toplaması, kendi oyunu en son vermesi ve hiç kimsenin oylamadan çekinememesi.

Mahkûmiyet ve beraat hükümlerinin gerekçesinde hangi hususların gösterilmesi gerektiği.

Mahkeme hükmünde bulunması gereken unsurlar ve gerekçe zorunluluğu; gerekçesizliğin sonucu.

Bir eşya veya kazancın müsaderesine, duruşma yapılarak ve ilgililere söz hakkı verilerek karar verilmesi.

Müsadere kararlarının duruşmalı verilmesi ve müsadere/iade edilecek eşyada hak sahiplerinin duruşmaya çağrılması.

Müsadere kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, katılan ve hak sahibi kişiler için istinaf yolunun açık olması.

Suç konusu olmayıp yalnızca müsadereye tabi eşyanın, sulh ceza hâkiminin duruşma yapmaksızın vereceği kararla müsaderesi.

Kimlerin (savcı, sanık, katılan) hangi kararlara karşı kanun yoluna başvurabileceği.

Müdafi veya vekilin, açık aksine bir irade olmadıkça, temsil ettiği kişi adına kanun yoluna başvurabilmesi.

Sanığın yasal temsilcisinin ve eşinin, süresi içinde ve sanıktan bağımsız olarak kanun yoluna başvurabilmesi.

Tutuklu sanığın, kanun yolu başvurusunu ceza infaz kurumu müdürüne beyanla veya dilekçeyle yapabilmesi.

Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin yanlış gösterilmesinin hak kaybına yol açmaması.

Savcının, sanık lehine veya aleyhine kanun yoluna başvurabilmesi ve lehe başvurunun sonucu.

Kanun yoluna başvurudan vazgeçilebilmesi, müdafinin vazgeçmesinin sınırı ve vazgeçmenin sonucu.

Hâkim kararları ile kanunda gösterilen mahkeme kararlarına karşı itiraz kanun yolu.

Hâkim veya mahkeme kararına karşı, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilmesi.

İtiraz yoluna başvurmanın, kural olarak itiraz edilen kararın yerine getirilmesini durdurmaması.

İtirazı inceleyecek merciin, karşı tarafın görüşünü alması ve gerektiğinde araştırma yapabilmesi.

İtirazın yerinde görülmesi hâlinde merciin hem itiraz hakkında hem de esas hakkında karar vermesi ve kararın kesinliği.

İlk derece hükümlerine karşı bölge adliye mahkemesine istinaf yolu ve kesinlik sınırları.

İstinaf isteminin, hükmün gerekçesiyle tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılması.

İstinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliği ve karşı tarafın cevap verme imkânı.

Süresi içinde yapılan istinaf başvurusunun, hükmün kesinleşmesini engellemesi.

Süresinden sonra, istinafı kabil olmayan hükme karşı veya hakkı olmayanın istinaf isteminin hükmü veren mahkemece reddi.

İstinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının dosya hakkında yazılı görüş bildirmesi.

Süresinden sonra yapılan veya istinaf yolu kapalı bir karara yönelen istinaf isteminin usulden reddedilmesi.

Bölge adliye mahkemesinin, esasa geçmeden önce istinaf isteminin kabul edilebilirliğini incelemesi.

İstinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesinin verebileceği kararlar: esastan ret, düzeltme, kaldırma ve yeniden yargılama.

Bölge adliye mahkemesinde istinaf duruşması öncesi gün saptanması, çağrılar ve tanık/bilirkişi/keşif kararları.

İstinaf yoluna yalnız sanık lehine başvurulmuşsa, yeniden verilen hükmün önceki cezadan daha ağır olamaması.

Bölge adliye mahkemesi karar ve hükümlerine karşı direnilememesi ve kanun yoluna gidilememesi (itiraz ve temyiz hariç).

Diğer kanunlarda temyiz veya Yargıtaya başvuru öngörülen ancak istinaf kapsamına giren işlerde uygulanacak kanun yolu.

Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı Yargıtay’a temyiz yolu ve temyiz edilemeyen kararlar.

Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başka kanun yolu öngörülmemiş mahkeme kararlarının hükümle birlikte temyiz edilebilmesi.

Temyiz nedeninin yalnızca hukuka aykırılık olması ve hukuka aykırılığın tanımı.

Her hâlde hukuka aykırı sayılan ve hükmün mutlaka bozulmasını gerektiren temel usul ihlallerinin sayımı.

Sanığın yararına olan hukuk kurallarına aykırılığın, savcıya sanık aleyhine hükmü bozdurma hakkı vermemesi.

Temyiz isteminin, hükmün gerekçesiyle tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılması.

Temyiz isteminin dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılması.

Süresi içinde yapılan temyiz başvurusunun, hükmün kesinleşmesini engellemesi.

Temyiz edenin, hükmün neden bozulmasını istediğini (temyiz sebeplerini) başvurusunda göstermek zorunda olması.

Süresinden sonra, temyizi kabil olmayan hükme karşı veya hakkı olmayanın temyiz isteminin hükmü veren mahkemece reddi ve buna itiraz.

Temyiz dilekçesinin karşı tarafa tebliği, cevap verilmesi ve dosyanın Yargıtaya gönderilmesi.

Süresinde yapılmayan, temyizi kabil olmayan karara yönelen veya sebep içermeyen temyiz isteminin Yargıtayca reddi.

Ağır cezayı gerektiren belirli suçlarda, istem üzerine Yargıtayda duruşmalı temyiz incelemesi yapılabilmesi.

Temyiz incelemesinden önce Yargıtay Cumhuriyet savcısının yazılı görüşünü (tebliğname) bildirmesi ve tebliği.

Yargıtayın, temyiz dilekçesinde gösterilen sebeplerle ve re'sen gözeteceği hukuka aykırılıklarla sınırlı inceleme yapması.

Yargıtayın temyiz incelemesi sonunda hükmü onaması (istemi reddetmesi) veya bozması.

Yargıtayın, belirli hâllerde hükmü bozmak yerine düzelterek onaması veya davanın esasına doğrudan karar vermesi.

Yargıtayın bozma veya düzelterek onama kararından sonra dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesi.

Hükmün, temyiz etmeyen sanıklar bakımından da aynı nedenle lehe bozulmasının onlara sirayet etmesi.

Yargıtay bozmasından sonra yerel mahkemenin bozmaya uyması ya da direnmesi ve direnmenin sonucu.

Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilmesi.

İstinaf/temyizden geçmeden kesinleşen hukuka aykırı karar veya hükmün, Adalet Bakanlığının istemiyle Yargıtayca bozulması.

Belirli hâllere özgü olarak kanun yararına bozma yetkisinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca re'sen kullanılabilmesi.

Kesinleşmiş mahkûmiyetin, sahte delil, yalan tanıklık, yeni delil veya AİHM kararıyla yenilenmesi.

Kesinleşmiş bir beraat veya lehe hükmün, sınırlı ve ağır sebeplerle hükümlü aleyhine yenilenebilmesi.

Hükmün infaz edilmiş olması veya hükümlünün ölümünün, yargılamanın yenilenmesi istemine engel olmaması.

Aynı delillerin yeniden değerlendirilmesi veya kanun değişikliği gibi hâllerin yenileme sebebi sayılmaması.

Aynı madde sınırı içinde ceza değişikliği amacıyla veya başka bir düzeltme yolu varsa yargılamanın yenilenememesi.

Bir suç iddiasına dayandırılan yenileme isteminin, o fiil hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet veya soruşturma yapılamama koşuluna bağlanması.

Kanun yollarına başvurmaya ilişkin genel hükümlerin yenileme istemine de uygulanması ve istemin nedenlerini/delillerini içermesi.

Yenileme isteminin hangi mahkemeye, nasıl yapılacağı ve istemin hükmün infazını durdurmaması.

Yenileme isteminin kanuni şekilde yapılıp yapılmadığının ve bir yenileme sebebine dayanıp dayanmadığının incelenmesi.

Yenileme istemi yerinde bulunursa mahkemenin delilleri kendisi toplayabilmesi veya naip/istinabe yoluyla toplatabilmesi.

Yenileme isteminin yeterince aydınlandığı hâllerde, duruşma açılmadan hükmün onaylanması veya değiştirilmesi.

Hükümlü ölmüşse mahkemenin yeniden duruşma yapmaksızın delilleri toplayıp beraat veya istemi reddetme kararı vermesi.

Yeniden yapılan yargılama sonunda önceki hükmün onaylanması ya da kaldırılarak yeni bir hüküm kurulması.

Yargılama giderlerinin kapsamı ve mahkûmiyet halinde sanığa yükletilmesi kuralı.

Beraat veya CVYOK kararı halinde yargılama giderlerinin kural olarak Devlete ait olması.

Yargılama giderlerinin miktarının hükümde gösterilmesi ve mahkeme yazı işleri müdürünce hesaplanması.

Beraat eden sanığın kendini savunmak için yaptığı zorunlu giderlerin Devletçe karşılanabilmesi.

Karşılıklı hakaret hâllerinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilse de tarafların giderleri karşılamaya mahkûm edilebilmesi.

Suç uydurup iftirada bulunduğu sabit olan kişinin, bu nedenle yapılmış yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesi.

Kötüniyetli veya haksız kanun yolu başvurularında doğan giderlerin başvurana yükletilmesi.