CMK 141. Madde: Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat

CMK 141. madde nedir?

CMK 141, gözaltı, tutuklama ve arama-elkoyma gibi koruma tedbirlerinin haksız veya hukuka aykırı uygulanması nedeniyle zarar görenlerin, Devletten (Hazineden) tazminat isteyebilmesini düzenler. Amaç; özgürlüğü veya malvarlığı haksız biçimde kısıtlanan kişinin zararını gidermektir.

Kimler tazminat isteyebilir?

• Kanundaki koşullar oluşmadığı hâlde yakalanan, gözaltına alınan veya tutuklanan,
• Kanuni tutukluluk süresi (CMK 102) içinde hâkim önüne çıkarılmayan,
• Yakalama/tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar bildirilmeyen,
• Gözaltı/tutukluluğu yakınlarına haber verilmeyen,
• Tutuklandıktan sonra beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı (CMK 223) kararı verilen,
• Eşyasına ölçüsüz el konulan veya elkoyma usulüne aykırı yapılan kişiler.

Nasıl ve ne zaman istenir?

Tazminat, kişinin maddi ve manevi zararlarını kapsar. İstem, kararın/hükmün kesinleştiğinin ilgiliye tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde açılır (usul CMK 142'de). Dava, zarar görenin oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde Devlete karşı açılır.

Önemli sınır

Tazminat, tedbirin haksız/hukuka aykırı olmasına bağlıdır; hukuka uygun ama sonradan beraatle biten her tutukluluk da belirli hâllerde tazminat kapsamındadır. Kötüniyetle asılsız ihbar gibi kişinin kendi kusurundan doğan hâllerde tazminat sınırlanabilir.