CMK 312. madde nedir?
CMK 312, kesinleşmiş bir hükmün hükümlü (veya sanık) aleyhine yenilenmesini düzenler. Lehe yenileme (CMK 311) gibi bu da olağanüstü bir yoldur; ancak aleyhe yenileme çok daha sınırlı ve ağır sebeplere bağlıdır.
Aleyhe yenileme sebepleri
Kesinleşmiş bir beraat ya da lehe hüküm, ancak şu gibi ağır hâllerde aleyhe yenilenebilir:
- Hükme esas alınan bir belgenin sahte olduğunun anlaşılması,
- Lehe tanıklık eden tanığın veya bilirkişinin kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun ortaya çıkması,
- Hükme katılan hâkimin, o dava nedeniyle görevini kötüye kullandığının (suç işlediğinin) saptanması,
- Beraat eden kişinin sonradan, suçu işlediğini güvenilir biçimde ikrar etmesi (itiraf).
Neden çok sınırlı?
Kesin hükmün değişmezliği (kesin hüküm gücü) hukuk güvenliğinin temelidir. Bir kişinin beraatinden sonra tekrar yargılanması istisnadır; bu yüzden yalnızca dürüstlüğü sarsan ağır sebeplerle mümkündür. İstem, CMK 318 usulüne göre yapılır; sınırlar CMK 314 ile belirlenir.