CMK 129. madde nedir?
CMK 129, bir suçun aydınlatılması için posta ve kargo hizmeti veren kuruluşlardaki gönderilere el konulmasını düzenler. Haberleşme ve özel hayatın gizliliğine müdahale ettiği için sıkı koşullara bağlıdır.
Koşulları
- Suçun delili olabilecek ya da müsadereye tabi posta gönderilerine el konulabilir,
- Elkoyma kural olarak hâkim kararıyla yapılır,
- Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da elkoyabilir; ancak savcı, kararını yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunar. Hâkim, kırk sekiz saat içinde onaylamazsa elkoyma kalkar.
Açılması ve iadesi
El konulan gönderilerden soruşturmayla ilgili olmayanlar, gecikmeksizin ilgilisine iade edilir. Bu düzenleme, iletişimin denetlenmesi (CMK 135) ile aynı mantıkta, haberleşme özgürlüğüne ölçülü bir müdahale öngörür.
Neden önemli?
Posta/kargo, suç örgütleri ve kaçakçılık soruşturmalarında delil kaynağı olabilir. Ancak hâkim denetimi ve onay süresi, keyfî müdahaleyi engeller. Genel elkoyma kuralları CMK 123 ve CMK 127 ile tamamlanır.