İçeriğe geç
AC

CMK 289. Madde: Hukuka Kesin Aykırılık Hâlleri (Mutlak Bozma)

Her hâlde hukuka aykırı sayılan ve hükmün mutlaka bozulmasını gerektiren temel usul ihlallerinin sayımı.

CMK 289. madde nedir?

CMK 289, "her hâlde hukuka aykırı" kabul edilen ve hükmün mutlaka bozulmasını gerektiren temel usul ihlallerini sayar. Bu hâllerde, aykırılığın hükmü etkileyip etkilemediği ayrıca tartışılmaz; bozma zorunludur.

Kesin (mutlak) hukuka aykırılık hâlleri

  • Mahkemenin kanuna uygun kurulmamış olması (örneğin heyette bulunmaması gereken hâkimin katılması),
  • Hâkimlik görevini yapmaktan yasaklanmış hâkimin hükme katılması,
  • Duruşmada, kanunen hazır bulunması gereken kişilerin yokluğunda yargılama yapılması,
  • Duruşmanın alenîlik (açıklık) kuralına aykırı yürütülmesi,
  • Hükmün gerekçesiz olması (bkz. CMK 232),
  • Savunma hakkının kısıtlanması.

Neden "mutlak"?

Bu ihlaller adil yargılanmanın çekirdeğine dokunur. Bu yüzden olağan hukuka aykırılıktan (CMK 288) farklı olarak, hükme etkisi araştırılmadan doğrudan bozma sonucu doğururlar; kanun yolu denetiminde re'sen gözetilir.

Resmi kaynak: Madde metni

Sık Sorulan Sorular

Hangi durumlar her zaman bozma nedenidir?

Mahkemenin kanuna aykırı kurulması, yasaklı hâkimin hükme katılması, hazır bulunması gereken kişilerin yokluğu, aleniyet ihlali, gerekçesizlik ve savunma hakkının kısıtlanması kesin hukuka aykırılık hâlleridir.

Mutlak bozma nedeni ne demek?

Bu ihlallerde aykırılığın hükmü etkileyip etkilemediği tartışılmaz; hüküm her hâlde bozulur ve denetimde kendiliğinden gözetilir.

Emsal Kararlar

Bu madde için emsal karar özeti henüz eklenmedi.