CEZA MUHAKEMESİ KANUNU · NO. 5271
CMK 149. Madde: Müdafi Seçimi ve Zorunlu Müdafi
CMK 149. madde nedir?
CMK 149, şüpheli ve sanığın müdafi (savunma avukatı) yardımından yararlanma hakkını düzenler. Bu hak, soruşturmanın ilk anından (yakalama/gözaltı) itibaren başlar, kovuşturmanın her aşamasında sürer ve engellenemez.
Temel güvenceler
- Şüpheli/sanık bir veya birden fazla müdafinin yardımından yararlanabilir.
- Müdafi ile görüşme, gizli konuşma ve yazışma engellenemez, kısıtlanamaz.
- Müdafinin ifade ve sorguda (CMK 147) hazır bulunma hakkı vardır.
- Kişi avukat tutacak durumda değilse baro tarafından ücretsiz müdafi görevlendirilir.
Zorunlu müdafi hâlleri
Bazı durumlarda müdafi talep aranmaksızın atanır: kişinin 18 yaşından küçük olması, sağır veya dilsiz olması, kendini savunamayacak derecede malul olması ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren bir suçtan soruşturma/kovuşturma yapılması hâllerinde müdafi zorunludur.
Müdafi hakkı engellenirse ne olur?
Müdafi ile görüşmenin engellenmesi veya zorunlu müdafi atanmadan işlem yapılması hukuka aykırıdır; bu koşullarda alınan ifade ve işlemler hükme esas alınamaz (bkz. CMK 148) ve karar bozma nedeni oluşturur.
Resmi kaynak: Madde metni
Sık Sorulan Sorular
Evet. Müdafi ücretini karşılayamayacak durumdaysanız, talebiniz üzerine baro tarafından ücretsiz müdafi görevlendirilir.
18 yaşından küçükseniz, sağır/dilsizseniz, kendinizi savunamayacak derecede malulseniz ya da suçun alt sınırı 5 yıldan fazla hapis gerektiriyorsa talep aranmaksızın müdafi atanır.
Evet. Müdafi ile görüşme, konuşma ve yazışma gizlidir; engellenemez, kısıtlanamaz ve dinlenemez.
Bu maddeyle ilgili hukuki destek mi arıyorsunuz?
Somut olayınızı değerlendirmek, savunma veya dava stratejisi için büromuzla iletişime geçin.