CMK 133. madde nedir?
CMK 133, bir suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlendiği hâllerde, o şirketin yönetimine kayyım atanabilmesini düzenler. Bu, ekonomik suçlarda (örneğin dolandırıcılık, örgütlü mali suçlar) önemli bir koruma tedbiridir.
Ne zaman uygulanır?
- Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlendiğine dair kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması,
- Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve müsadere edilebilecek malvarlığının korunması bakımından gerekli olması.
Karar mercii ve kayyımın yetkisi
Kayyım, kural olarak hâkim kararıyla atanır (gecikmesinde sakınca varsa savcı karar verir, hâkim onayına sunulur). Kayyım, şirketin yönetim organının yetkilerini kısmen veya tamamen kullanır; kararlar hâkimin denetimindedir.
Neden önemli ve sınırı
Bu tedbir, şirketin suç aracı olarak kullanılmaya devam etmesini ve malvarlığının kaçırılmasını önler. Ancak ağır bir müdahale olduğu için sıkı koşullara ve hâkim denetimine bağlıdır; malvarlığına elkoyma (CMK 128) ile birlikte ekonomik suçlarda kullanılır. Elkoyma genel kuralları CMK 127 ile belirlenir.