CMK 1. madde nedir?
CMK 1, Ceza Muhakemesi Kanununun kapsamını belirler. Kanun, bir suçun işlendiği şüphesinin ortaya çıkmasından hükmün kesinleşmesine kadar geçen sürecin, yani ceza muhakemesinin nasıl yürütüleceğini düzenler.
Neyi düzenler?
CMK, suçun soruşturulması ve kovuşturulmasına ilişkin usul kurallarını içerir: kim, hangi yetkiyle, hangi sırayla ve hangi güvencelerle işlem yapar. Örneğin soruşturmanın savcı tarafından yürütülmesi (CMK 160) ve davanın iddianameyle açılması (CMK 175) bu kanunla belirlenir.
Ceza hukukundan farkı
Türk Ceza Kanunu (TCK) "hangi fiil suçtur ve cezası nedir" sorusuna cevap verir. CMK ise "bu suç nasıl soruşturulur, yargılanır ve karara bağlanır" sorusunu düzenler. Yani CMK, ceza hukukunun uygulanmasının yol haritasıdır.
Neden önemli?
Usul kurallarına uyulmadan elde edilen sonuçlar (örneğin hukuka aykırı delil) hükme esas alınamaz. Bu yönüyle CMK, hem toplumun suçla mücadele yararını hem de kişilerin temel haklarını (CMK 2 kavramları) güvence altına alır.