HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu - 6100 SK)

HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu - 6100 SK) Nedir?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (2011, yürürlük 2011). Hukuk mahkemelerindeki yargılama usulünün tek kanunu (eski 1086 sayılı HUMK'un yerine). Önemli düzenlemeler: dava dilekçesi (m.119), cevap dilekçesi (m.129), ön inceleme, tahkikat, sözlü/yazılı yargılama, basit yargılama (m.316), seri muhakeme (m.118 vd.), ihtiyati tedbir (m.389-403), keşif, bilirkişi (m.266-287), tanık (m.240-265), yemin, kesin deliller (senet, ikrar, yemin), takdiri deliller. Kısmi dava (m.109) vs belirsiz alacak davası (m.107) ayrımı çok önemli (HGK 2018/9-1 kararı). İstinaf 2 hafta, temyiz 2 hafta. Arabuluculuk dava şartı atıfları içerir.

İlgili Terimler

• Kısmi DavaHMK m.109: Alacağın belli bir kısmının talep edildiği dava. Sonradan ek dava ile arttırılabilir.
• ArabuluculukTarafların uyuşmazlıklarını mahkeme dışında, tarafsız bir arabulucu eşliğinde çözmesi. İş, ticari ve tüketici davalarında dava şartı.
• İYUK (İdari Yargılama Usulü Kanunu - 2577 SK)2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (1982). İdare ve vergi mahkemelerindeki yargılama usulünü düzenler. Önemli düzenlemeler: dava türleri (m.2): iptal davası (60 gün) + tam yargı davası (1 yıl) + idari sözleşme davaları. Yetkili mahkeme (m.32-37), dilekçenin reddi (m.15), yürütmenin durdurulması (m.27 — hâkim bireysel takdir), istinaf (m.45 — Bölge İdare Mahkemesi), temyiz (m.46 — Danıştay), kesin kararlar. Vergi mahkemesi davalarında 30 gün süre. Kamu görevlilerinin işlemleri, idari para cezaları, kamulaştırma davaları gibi geniş alanlarda uygulanır.