İSG Kanunu (6331 SK - İş Sağlığı ve Güvenliği)

İSG Kanunu (6331 SK - İş Sağlığı ve Güvenliği) Nedir?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (2012). Türkiye'nin en kapsamlı İSG kanunu — AB direktifleri ile uyumlu. Kapsam: tüm iş yerleri ve çalışanlar (ev hizmetleri ve hükümlüler hariç). İşveren yükümlülükleri (m.4): risk değerlendirmesi (m.10 — zorunlu, periyodik), İSG hizmetleri (m.6 — iş yeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, sağlık personeli — tehlike sınıfına göre), çalışan eğitimi (m.17), İSG kurulu (50+ çalışanda zorunlu). Tehlike sınıfları (m.9): az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli (madenler, inşaat, kimya). Çalışanın hakları: çalışmaktan kaçınma hakkı (m.13 — ciddi/yakın tehlike), hak ihlâli bildirimi. İdari para cezaları yüksek ve ihlal başına çoğaltılır. İş kazası bildirim 3 iş günü (m.14).

İlgili Terimler

• İş Kazası5510 SK m.13: İş yerinde, iş seyahatinde veya işverene bağlı olarak meydana gelen kaza.
• Meslek Hastalığı5510 SK m.14: İşin niteliğine bağlı olarak işçide ortaya çıkan hastalık. SGK kabulü şart.
• İş Kanunu (4857 SK)4857 sayılı İş Kanunu (2003). Türk iş hukukunun temel kanunu. Önemli düzenlemeler: m.5 (eşit davranma — cinsiyet ayrımcılığı yasak), m.17 (ihbar süreleri 2-8 hafta), m.18-21 (geçerli sebep + işe iade davası), m.22 (çalışma şartlarında esaslı değişiklik), m.24 (işçinin haklı sebep fesih hakkı — kıdem alır), m.25 (işverenin haklı sebep fesih), m.32 (ücret), m.34 (gecikme faizi), m.41 (fazla mesai — %50 zamlı, yıllık 270 saat), m.46-50 (hafta tatili, bayram), m.53-60 (yıllık izin), m.71 (çocuk işçi yasağı), m.74 (analık izni 16 hafta + emzirme + ücretsiz 6 ay), m.77 (İSG), m.79 (denetim). Geçerli sebep + 30+ işçi koşulu + 6 ay kıdem ile işe iade davası açılabilir.
• SGK Kanunu (5510 SK)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (2006). Türk sosyal güvenlik sisteminin temeli. Sigortalılık türleri: 4-A (işçi — işveren prim öder), 4-B (Bağ-Kur — kendi adına çalışan), 4-C (memur). Kapsamı: hastalık, analık, malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası ve meslek hastalığı yardımları + Genel Sağlık Sigortası. Önemli maddeler: m.13 (iş kazası tanımı), m.14 (meslek hastalığı), m.32 (ölüm aylığı — eşe %50/%75, çocuğa, ana-babaya), m.88 (prim borçlu işveren ortaklarının sorumluluğu), m.93 (emekli aylığı haczi yasağı). EYT (1999 öncesi sigortalılar) yaş şartı kaldırıldı. Asgari ücretin altı prim alınamaz, yıllık üst sınır var.