Tutukluluk Nedir?
Tutuklama kararıyla başlayan, kişinin hüküm kesinleşmeden özgürlüğünden yoksun bırakıldığı durum. Makul süreyi aşamaz ve düzenli olarak denetlenir.
Tutukluluk, tutuklama kararıyla başlayan ve kişinin hüküm kesinleşmeden özgürlüğünden yoksun bırakıldığı durumu ifade eder. Masumiyet karinesi altındaki bir kişinin özgürlüğü kısıtlandığından, tutukluluk istisnai olmalı, makul süreyi aşmamalı ve gerekliliği düzenli olarak denetlenmelidir.
Tutukluluğun Denetimi
Tutukluluğun devam edip etmeyeceği, kanunda belirtilen aralıklarla hâkim/mahkeme tarafından resen incelenir. Tutuklu veya müdafisi her aşamada tahliye talebinde bulunabilir; ret kararlarına itiraz edilebilir.
Azami Süreler
Kanun, soruşturma ve kovuşturma bakımından azami tutukluluk süreleri öngörür; bu süreler aşılamaz. Tutuklamanın koşulları ortadan kalktığında veya adli kontrol yeterli olduğunda tutuklu serbest bırakılır.
İlgili Terimler
- TutuklamaKuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeninin (kaçma, delil karartma şüphesi) bulunduğu hâllerde, hâkim kararıyla uygulanan en ağır koruma tedbiri. Son çaredir.
- Adli KontrolTutuklama yerine uygulanabilen, daha hafif koruma tedbirleri (imza yükümlülüğü, yurt dışı çıkış yasağı, konutu terk etmeme, elektronik kelepçe vb.).
- GözaltıYakalanan kişinin, soruşturma için gerekli olması hâlinde ve kanuni süreyle sınırlı olarak Cumhuriyet savcısının emriyle özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanması.
İlgili Makaleler
- Tutukluluğun İncelenmesi, Azami Süreler ve Tahliye (CMK m.108-102)Tutuklama kalıcı değildir: tutukluluk hâli düzenli aralıklarla yeniden incelenir ve kanunun öngördüğü azami süreleri aşamaz. CMK m.108 uyarınca tutukluluk soruşturmada en geç 30 günlük aralıklarla, kovuşturmada her oturumda gözden geçirilir. CMK m.102 azami süreleri belirler. Bu makale inceleme mekanizmasını, azami süreleri ve tahliye/itiraz yollarını gerçek madde metniyle açıklar.
- Uzun Tutukluluk: AYM ve AİHM TazminatMakul süre aşımı, AYM ihlal kararı, CMK m.141 tazminat.
- Koruma Tedbirlerinde Süre Denetimi: Gözaltı, Tutukluluk ve El Koymada Kontrol NoktalarıCMK + TCK temelinde koruma-tedbirleri surecinde süre odakli sure ve usul plani.
- Koruma Tedbirlerinde Süre Denetimi: Tutukluluk ve Elkoymada İtiraz TakvimiCMK + TCK temelinde koruma-tedbirleri surecinde süre odakli sure ve usul plani.
- Uyuşturucu Davalarında AYM Bireysel Başvuru — Uzun TutuklulukUyuşturucu davalarında uzun süre tutukluluk, AİHS m.5 ihlali iddiası ve Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru süreci.
- Kovuşturma Aşamasında İtiraz Adımları: Ara Kararlar, Tutukluluk ve İnfaz Şikâyetinde Mercii HaritasıCMK + TCK temelinde kovuşturma surecinde ispat odakli itiraz ve basvuru adimlari.