Gözaltı Nedir?
Yakalanan kişinin, soruşturma için gerekli olması hâlinde ve kanuni süreyle sınırlı olarak Cumhuriyet savcısının emriyle özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanması.
Gözaltı, yakalanan kişinin, soruşturmanın tamamlanması için gerekli olması hâlinde ve kanuni süreyle sınırlı olarak, Cumhuriyet savcısının emriyle özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanmasıdır. Gözaltı bir tutuklama değildir; savcının kararıyla uygulanan geçici bir koruma tedbiridir.
Gözaltı Süresi
Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim/mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, kural olarak yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. Toplu suçlarda bu süre uzayabilir. Süre dolduğunda kişi ya serbest bırakılır ya da tutuklama talebiyle hâkim önüne çıkarılır.
Gözaltındaki Kişinin Hakları
Gözaltına alınan kişi; yakalama sebebini ve haklarını öğrenme, susma, müdafi ile görüşme ve bir yakınına durumun bildirilmesini isteme haklarına sahiptir. Gözaltı kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulabilir.
Gözaltı ile Tutuklama Farkı
Gözaltı savcı emriyle, saatlerle sınırlı geçici bir tedbirdir; tutuklama ise hâkim kararıyla verilen ve çok daha uzun sürebilen bir koruma tedbiridir.
İlgili Terimler
- YakalamaBir kişinin, suç işlerken veya kanunda öngörülen hâllerde özgürlüğünün fiilen ve geçici olarak kısıtlanması. Suçüstü hâlinde herkes yakalama yapabilir.
- TutuklamaKuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeninin (kaçma, delil karartma şüphesi) bulunduğu hâllerde, hâkim kararıyla uygulanan en ağır koruma tedbiri. Son çaredir.
İlgili Makaleler
- Gözaltı ve Yakalama (CMK m.90-91): Süreler, Haklar ve İtirazYakalama ve gözaltı, kişi özgürlüğüne yapılan ilk ve en ani müdahaledir; kanun bunu sıkı süre sınırlarına ve güvencelere bağlamıştır. CMK m.91 uyarınca gözaltı ferdi suçta en çok 24 saat, toplu suçta uzatmayla 4 güne kadar sürebilir. Gözaltına alınan kişinin müdafi, yakınlarına haber ve hekim muayenesi hakları vardır; karara sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilebilir. Bu makale bu kuralları gerçek madde metniyle açıklar.
- Gözaltında Kötü Muamele: AYM ve AİHMAİHS m.3 işkence yasağı, gözaltı koşulları, sağlık raporu.
- Koruma Tedbirlerinde Süre Denetimi: Gözaltı, Tutukluluk ve El Koymada Kontrol NoktalarıCMK + TCK temelinde koruma-tedbirleri surecinde süre odakli sure ve usul plani.
- Haksız Tutuklama/Gözaltı Tazminatı (CMK m.141)CMK m.141 kapsamında haksız tutuklama, gözaltı, yakalama hâllerinde devlete karşı tazminat davası.
- Uyuşturucu Soruşturmasında Gözaltı, Arama ve El KoymaUyuşturucu suçlarında yakalama (CMK m.90), gözaltı süreleri, üst-konut-iş yeri araması (CMK m.116-119) ve el koyma kuralları.