İş yerinde çalışan tarafından üretilen tasarım/yazılım/markanın fikri mülkiyet hakları kim tarafından sahiplenilir?
Genel Kural
- İş sözleşmesi gereği üretilen eserlerin mali hakları işverene aittir (5846/m.18)
- Manevi haklar çalışanda kalır
- Sözleşmede aksi belirtilebilir
Bilgisayar Programı (Yazılım)
- İşveren mali hak sahibi
- Çalışan eser sahibi (manevi)
- İşverenin satma/lisans verme hakkı
Buluş (Patent)
- SMK m.119: Çalışan buluş işverene bildirir
- İşveren patent haline getirebilir
- Çalışana makul tazminat şart
- Tazminat hesabı: buluşun değeri, çalışanın katkısı
Marka/Tasarım
- İşveren tarafından tescil edilir
- Çalışan ücreti karşılığında çalıştığı için ek hak almaz (genelde)
Sözleşme Şartları
- "Tüm fikri mülkiyet hakları işverene devredildi" maddesi yaygın
- Sınırlamaları olabilir
- Avukat ile sözleşme inceleme önerilir
Yargıtay 11. HD
11. HD, çalışan buluşlarında "makul tazminat"ın objektif olarak hesaplanması gerektiğini, işverenin keyfi tutar belirleyemeyeceğini benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
İş ve fikri mülkiyet hukuku avukatı önerilir.