Uzaktan Çalışma Yönetmeliği (10 Mart 2021), İş Kanunu m.14 kapsamında uzaktan çalışmanın çerçevesini detaylandırır. Pandemi sonrası kalıcılaşan bu çalışma biçimi, hukuki olarak yenidir.
Sözleşme Yükümlülüğü
- Uzaktan çalışma sözleşmesi yazılı olmalıdır.
- Çalışma yeri, süresi, ekipman, iletişim araçları sözleşmede yer almalı.
- Mevcut iş sözleşmesi uzaktan çalışmaya çevrilirken karşılıklı anlaşma şart.
Ekipman ve Maliyet
- Bilgisayar, telefon, internet bağlantısı kural olarak işverence sağlanır.
- Uzaktan çalışmadan kaynaklı zorunlu giderler işverence karşılanır.
- Ev ofisi alanı için katkı, sözleşmede düzenlenebilir.
Çalışma Süresi ve Mesai
- İşçinin çalışma saati sözleşmede belirlenir.
- Mesai dışında "ulaşılabilir olmama hakkı" uygulanır.
- Fazla mesai ücreti aynı şekilde geçerli (İş Kanunu m.41).
İş Sağlığı ve Güvenliği
6331 sayılı Kanun çerçevesinde işveren, uzaktan çalışan işçinin de güvenliğinden sorumludur:
- Çalışma ortamına ilişkin bilgilendirme.
- Gerekli eğitim.
- Risk değerlendirmesi.
- İş kazası bildirimi.
Veri Koruması
- İşveren, çalışana KVKK ve şirket veri politikası eğitimi vermeli.
- Şirket cihazlarının kullanım kuralları belirlenmeli.
- Çalışan kendi cihazını kullanıyorsa BYOD politikası.
- Toplantı kayıtları ve dosya paylaşımı kuralları.
Yargıtay 9. HD — Yerleşik Yaklaşım
9. HD, uzaktan çalışmada da İş Kanunu'nun temel haklarının aynen geçerli olduğunu, fazla mesai-yıllık izin-ücret-kıdem-ihbar tazminatı haklarının korunduğunu; uzaktan çalışmadan kaynaklı belirsizliklerde işçi lehine yorum ilkesinin uygulanmasını benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Pratik Tavsiyeler
- Uzaktan çalışma sözleşmesini yazılı imzalayın.
- Mesai kayıtlarını saklayın (çevrimiçi giriş/çıkış).
- Ekipman talebini belgeleyin.
- İş kazası halinde derhal bildirim.
Uzaktan çalışma uyuşmazlıkları yenidir; iş hukuku avukatı önerilir.