TCK m.190, uyuşturucu kullanımına ortam hazırlama veya kolaylaştırma fiillerini bağımsız bir suç olarak düzenler: "Kullanılmasını kolaylaştırmak amacıyla özel yer, donanım veya malzeme sağlayan kişi" ile "kullananı resmi makamlardan saklayan kişi" bu madde kapsamında cezalandırılır.
Suçun Maddi Unsurları
- Uyuşturucu kullanmak için özel yer sağlama (örneğin "balayı evi" gibi tahsis).
- Kullanmak için donanım veya malzeme sağlama (pipo, enjektör, fıçı, ölçüm cihazı vb.).
- Kullananı resmi makamlardan saklama veya kaçırma.
- Kullanımı özendirme/teşvik nitelikli alt fıkrası ile reklam ve propaganda fiilleri.
Cezalar
- Temel ceza: 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası.
- Suçun çocuklara karşı veya kullanılmasını özendirme şeklinde işlenmesi halinde ceza artırılır.
- Yer/donanım sağlama bir iş yeri üzerinden yapılırsa idari para cezası ile iş yeri kapatma tedbirleri de uygulanabilir.
m.188 ile Sınırı
Çok kritik bir tartışma şudur: "satış mı, sağlama mı?" Eğer fail kullanıma ortam sağlamanın ötesinde maddeyi başkasına devrediyorsa fiil m.188/3 satışa arz veya başkasına verme kapsamına geçer ve ceza katlanır. Yargıtay bu sınırı maddenin elden ele geçişi, ödeme yapılıp yapılmadığı, devamlılık gibi unsurlarla çizer.
Yargıtay 10. CD — Yerleşik İlke
10. CD, m.188 ve m.190 sınırının çekilmesinde fiilin "kullanım ortamı oluşturmaya mı yoksa madde devrine mi" yöneldiğine bakar; bedel alındığının ispatı, hazır halde paketlenmiş materyalin bulunması ve "müşteri" konumundaki kişinin tanıklığı m.188'i, sadece içme amacıyla bir araya gelinen ortamlar ise m.190'ı işaret eder.
Pratik Tavsiye
Sanığın evinde kullanılmış pipo, az miktarda madde ve içen başka kişilerin bulunmasıyla "sağlama" iddiası gündeme gelir. Bu tür dosyalarda sanığın "kendi kullanımı için bulundurma" (m.191) savunması ile "ortam hazırlama" (m.190) arasındaki sınır iyi çizilmelidir. Ceza müdafii desteği vazgeçilmezdir.