Kripto para dolandırıcılığı son yıllarda en hızlı büyüyen siber suçlardan biri olmuştur. Mağdurların büyük kısmı, paranın blockchain üzerinde geri alınamayacağı sanısıyla başvuru yapmaktan vazgeçmektedir; oysa hukuki süreç başarı şansı taşımaktadır.
Yaygın Dolandırıcılık Senaryoları
1. Sahte Yatırım Platformları
Reklamlarla cezbedip "garantili kazanç" vaadiyle yatırım toplayan sahte siteler. Bir süre sonra çekim talepleri reddedilir, hesap dondurulur.
2. Romance Scam (Pig Butchering)
Sosyal medya / dating uygulamalarından tanışıp duygusal bağ kurduktan sonra "harika bir kripto fırsatı" diye yönlendiren dolandırıcılar.
3. Sahte Borsalar / Cüzdanlar
Resmi borsa görünümünde sahte web siteleri ve mobil uygulamalar.
4. Pump-Dump Grupları
Telegram/Discord gruplarında düşük hacimli coin'lerin fiyatını yapay şişirip dump eden organize ekipler.
5. NFT / Airdrop Sahtekarlıkları
"Cüzdanını bağla, ödülünü al" şeklinde sahte airdroplar; kullanıcının cüzdanından tüm varlıkları boşaltan sözleşmeler.
6. Kripto Kazandıran Bot / Auto-Trader
"Günlük %2 kazanç" vaad eden bot satışları; hiçbir şekilde gerçek kazanç sağlamayan piramit sistemleri.
İlgili Suç Tipleri
- TCK m.158/1-f: Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık (3-10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para)
- TCK m.245: Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
- TCK m.157: Basit dolandırıcılık (1-5 yıl hapis)
- TCK m.282: Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama
Mağdurun Yapması Gerekenler — İlk 24 Saat
- Tüm iletişim ekran görüntülerinin alınması
- Gönderilen kripto adresleri ve TX ID'lerin not edilmesi
- Ödeme yapılan banka hesaplarına bankaya hızlı bildirim ve mümkünse iade talebi
- En yakın karakola veya cumhuriyet savcılığına suç duyurusu
- BTK / USOM (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi) bildirimi (siber dolandırıcılık için)
- Sosyal medya / messenger üzerinden iletişim hâlâ açıksa profil bilgilerinin korunması
Blockchain Takibi (Chainalysis / OKLink)
Bitcoin ve Ethereum işlemleri kamuya açık blockchain üzerindedir. Adli bilişim uzmanları, fonların hangi cüzdanlara aktarıldığını izleyip borsa cüzdanlarına ulaştığında dondurma talebi gönderebilir. Pek çok büyük borsa (Binance, Coinbase, vb.) yargı yardımı kapsamında işbirliği yapmaktadır.
Yurt Dışı Borsalardan Bilgi Talebi (MLAT)
Cumhuriyet savcılığı, uluslararası adli yardım sözleşmeleri kapsamında yabancı borsalardan müşteri bilgisi talep edebilir. Bu süreç aylar sürse de fonların aklanmasını engelleyebilir.
Yargıtay Yaklaşımı
Yargıtay 8. ve 23. Ceza Daireleri, kripto dolandırıcılığı dosyalarında TCK m.158/1-f bilişim sistemi aracılığıyla dolandırıcılık suçunun uygulanacağını ve nitelikli olduğu için cezanın yüksek olduğunu istikrarlı şekilde benimsemektedir. Ayrıca elde edilen kripto varlıkların müsaderesine karar verilebilir.
Maddi-Manevi Tazminat
Mağdur, faile karşı haksız fiil tazminatı davası açabilir. Failin tespit edilemediği durumlarda dahi, hukuki süreç içinde tespit edilmesi mümkündür.
Önleyici Tedbirler
- "Garantili getiri" vaatlerine inanmayın
- Tanımadığınız platformlara KYC olmadan yatırım yapmayın
- Cüzdanınızı sadece güvenilir sözleşmelere bağlayın
- Seed phrase / private key paylaşmayın
- Sosyal medya üzerinden tanışılan "yatırım danışmanları"na şüpheyle yaklaşın
Kripto dolandırıcılığı dosyaları teknik bilgi ve hızlı aksiyon gerektirir; kripto para hukuku alanında uzman avukat desteği iade ve mahkûmiyet ihtimalini önemli oranda artırır.