Kripto borsa hesaplarının dondurulması (bloke edilmesi) farklı sebeplerle olabilir. Sürecin doğru yönetimi, varlıkların geri alınma şansını belirler.
Bloke Sebepleri
1. MASAK / Savcılık Tedbiri
Şüpheli işlem bildirimi sonrası MASAK'ın bildirimi üzerine savcılık veya sulh ceza hakimliği tedbir kararı.
2. Borsa İç Kontrolü (KYC / AML)
Borsanın kendi risk skor sistemine göre olağandışı hareket tespiti; ek kimlik veya işlem doğrulama talebi.
3. Şüpheli Hesap Devri / Hack
Borsa, hesabın çalındığı/devredildiği şüphesiyle güvenlik tedbiri olarak donduruyor olabilir.
4. Yargı Müzekkeresi
Üçüncü bir dosya kapsamında alacaklı / mahkeme tarafından gönderilen müzekkere üzerine.
İlk Yapılacaklar
- Borsadan hangi sebeple bloke konulduğunu yazılı olarak öğrenin (mail / destek talebi)
- Hesap hareketleri ve KYC belgelerinizin tam ve güncel olduğunu doğrulayın
- Borsanın istediği ek belgeleri sağlayın (varlık kaynak beyanı, banka dekontları)
- Borsa cevap vermiyorsa yazılı talep tutanağı tutun (delil olur)
Savcılık Başvurusu (MASAK Blokesi)
Bloke MASAK kaynaklıysa cumhuriyet savcılığına iade dilekçesi verilir. Dilekçede:
- Hesap sahibinin kim olduğu ve işlem geçmişi
- Kripto satın alma / satma kaynaklarının yasal olduğu
- Banka transferlerinin meşruluğu
- İşin/ticaretin niteliği
- Belge ekleri (banka, fatura, sözleşme, vergi belgeleri)
Sulh Ceza Hakimliği Kararına İtiraz
Tedbir kararı verilmişse CMK m.268 uyarınca 7 gün içinde bir üst sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir.
İdare Mahkemesi (BTK Erişim Engelleme Üzerine)
Yabancı borsa erişimi BTK kararıyla engellendiyse, kararın iptali için idare mahkemesinde dava açılabilir (60 gün süre).
Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvurusu
İç hukuk yolları tükendikten sonra ve hak ihlâli devam ediyorsa 30 gün içinde AYM bireysel başvuru yapılabilir.
AYM, bloke süresinin makul olmaktan çıkması (örn. 1 yıldan fazla) hâlinde mülkiyet hakkı ihlâli tespit etmektedir. Cumhuriyet savcılığının makul sürede karar vermemesi de tek başına ihlâl sebebidir.
Yargıtay Yaklaşımı
Yargıtay, kripto varlıkların elkonulmasında "varlığın değerinin değişken olduğu"nu, bu yüzden hızlı karar verme zorunluluğunu vurgulamış; uzayan bekletmenin tedbirin amacını aşacağını belirtmiştir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Pratik Tavsiyeler
- Tüm kripto işlemleriniz için kaynak ve harcama belgesi tutun
- Yüksek tutarlı işlemler öncesi banka ile bilgilendirme yazışması yapın
- Borsanızda KYC seviyenizi en üst düzeyde tutun
- Şüpheli adreslerle (sanksiyon listesindeki cüzdanlarla) etkileşmeyin
- Dolandırıcılık şüphesi olan transferlerde derhal hukuki destek alın
Borsa blokesi süreçleri hassas zaman yönetimi ve teknik bilgi gerektirir. Bilişim ve finans hukuku alanında uzman avukat ile süreç başlatmanız iade şansınızı önemli oranda artırır.