CMK 148. madde nedir?
CMK 148, ifade ve sorgu sırasında kesinlikle yasak olan yöntemleri düzenler. Bu madde, işkence ve kötü muamele yasağının ceza muhakemesindeki karşılığıdır ve mutlak niteliktedir — hiçbir gerekçeyle esnetilemez. CMK 147'deki hakların (susma, müdafi) tamamlayıcısıdır.
Yasaklanan usuller
- İşkence, kötü muamele, cebir, tehdit,
- Beyanı etkileyen ilaç verme,
- Yorma, aldatma, bedensel veya ruhsal müdahale,
- Hukuka aykırı bir çıkar vaadi ile beyan elde etme.
Rıza da geçerli kılmaz
İrade özgürlüğünü bozan bu yöntemlerle beyan alınamaz; kişinin rızası olsa bile kullanılamaz. Yani şüpheli "kabul ediyorum" dese dahi işkence, ilaç veya yorma gibi yöntemlerle elde edilen beyan geçerli olmaz ve hiçbir koşulda hükme esas alınamaz.
Müdafisiz kollukta alınan ifade (kritik kural)
Müdafi hazır bulunmadan kollukça alınan ifade, şüpheli/sanık tarafından hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bu, savunmanın en önemli güvencelerindendir: kollukta avukatsız verilen ve sonradan reddedilen beyan tek başına mahkûmiyete dayanak yapılamaz. Bu yüzden müdafi ile ifade (CMK 149) hayati önemdedir.