CMK 101. madde nedir?
CMK 101, tutuklama kararının kim tarafından ve nasıl verileceğini düzenler. Karar yalnızca hâkim veya mahkeme tarafından verilebilir; kolluk veya savcı doğrudan tutuklayamaz, yalnızca talep eder. Bu yönüyle madde, en ağır tedbir olan tutuklamayı yargısal denetim güvencesine bağlar.
Kararın olmazsa olmazı: gerekçe
Soruşturmada savcının istemiyle sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme karar verir. Kararda kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedeni ve ölçülülük (CMK 100) somut biçimde gösterilir. Hâkim, tutuklamadan önce adli kontrolün (CMK 109) yeterli olup olmadığını değerlendirmek zorundadır.
Müdafi güvencesi
Tutuklama istenen şüpheli/sanık, müdafi yardımından (CMK 149) yararlanır; zorunlu müdafi hâllerinde avukat atanır. Karar, kişiye sözlü bildirilir ve yazılı olarak tebliğ edilir.
Düzenli inceleme ve süre
Tutukluluğun devam edip etmeyeceği, en geç otuzar günlük aralıklarla yeniden incelenir; koşullar kalkmışsa tahliyeye karar verilir. Ayrıca azami süreler CMK 102'de belirlenmiştir.
Karara itiraz
Tutuklama kararına karşı itiraz yolu açıktır (CMK 267 vd.). İtiraz, kararı veren hâkimliğe verilen dilekçeyle bir üst mercie iletilir. Gerekçesiz ya da adli kontrol değerlendirilmeden verilen karar hukuka aykırıdır ve itiraz üzerine kaldırılır.