CMK 102. madde nedir?
CMK 102, bir kişinin yargılama boyunca en fazla ne kadar tutuklu kalabileceğini belirler. Amaç; makul sürede yargılanma hakkını korumak ve süresiz tutukluluğu engellemektir. Süreler bir üst sınırdır — otuzar günlük düzenli inceleme (CMK 101) yine zorunludur.
Kovuşturma evresinde azami süre
- Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde: en çok 1 yıl; zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek 6 ay daha uzatılabilir → toplam 1 yıl 6 ay.
- Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde: en çok 2 yıl; zorunlu hâllerde uzatma toplam 3 yılı geçemez → toplam 5 yıl.
- Devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile terör suçlarında: uzatma toplam 5 yılı geçemez → toplam 7 yıl.
Soruşturma evresinde azami süre
Soruşturmada tutukluluk; ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde 6 ayı, giren işlerde 1 yılı geçemez. Terör ve toplu işlenen belirli suçlarda bu süre en çok 1 yıl 6 ay olup gerekçeyle 6 ay daha uzatılabilir.
Süre dolarsa ne olur?
Azami süre dolduğunda kişi tahliye edilmek zorundadır; gerekiyorsa adli kontrol (CMK 109) uygulanır. Sürenin aşılması hukuka aykırı tutukluluk oluşturur ve CMK 141 tazminatı ile bireysel başvuru hakkı doğurur.