HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · NO. 6100
HMK 190. Madde: İspat Yükü
HMK 190. madde nedir?
HMK 190, medeni yargılamada ispat yükünün kime ait olduğunu düzenler. Temel kural: ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Yani bir vakıayı kim ileri sürüyorsa, kural olarak onu o taraf ispatlamak zorundadır.
Kanuni karineler
Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıayı ispatla yükümlüdür. Kanunda öngörülen istisnalar dışında karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. Böylece karine, ispat yükünü karşı tarafa kaydırır.
Neden önemli?
İspat yükü, bir vakıanın ispatlanamaması hâlinde kimin aleyhine sonuç doğacağını belirler; yani "şüphede kalan vakıa kimin zararına yorumlanır" sorusunun cevabıdır. İddiasını senetle (HMK 200), tanıkla (HMK 240) veya bilirkişi (HMK 266) gibi delillerle ispatlayamayan taraf davayı kaybetme riskiyle karşılaşır.
Resmi kaynak: Madde metni
Sık Sorulan Sorular
HMK 190 uyarınca ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme yoksa, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bir vakıayı ileri süren taraf kural olarak onu ispatlamakla yükümlüdür.
Evet. Kanuni bir karineye dayanan taraf yalnızca karinenin temelini oluşturan vakıayı ispatlar; karşı taraf ise —kanunda öngörülen istisnalar dışında— karinenin aksini ispat edebilir. Böylece ispat yükü karşı tarafa geçer.
Bu maddeyle ilgili hukuki destek mi arıyorsunuz?
Somut olayınızı değerlendirmek, savunma veya dava stratejisi için büromuzla iletişime geçin.