Girişimcilik ve işletmecilik alanında kurulan üniversite merkezleri, eğitim vermenin yanında girişimcilere danışmanlık sağlar, proje geliştirir ve dış paydaşlarla iş birliği kurar. Bu faaliyetlerin her biri, akademik olduğu kadar sözleşmesel bir ilişki doğurur. Kuruluş yönetmeliği çerçeveyi çizer; risk ise sözleşmelerin nasıl yazıldığında saklıdır.
Faaliyet alanı ve kurumsal temsil
Merkez, üniversite tüzel kişiliği içinde yer alır. Dolayısıyla dışarıya verilen taahhütlerde tarafın kim olduğu ve imza yetkisinin kimde bulunduğu açıkça belirlenmelidir. Yetkisiz imzayla kurulan ilişkiler, ödeme ve sorumluluk aşamasında en çok tartışılan başlıktır. Ücretli hizmetlerin döner sermaye düzeni içinde yürütülmesi de bir usul zorunluluğudur.
Danışmanlık hizmetinde sınır çizmek
- Verilen hizmetin kapsamı yazılı olarak belirlenmeli, iş planı desteği ile yatırım tavsiyesi birbirinden ayrılmalıdır.
- Hazırlanan raporun hangi amaçla kullanılabileceği ve üçüncü kişilere sunulup sunulamayacağı sınırlandırılmalıdır.
- Sonuç taahhüdü verilmemeli; hizmetin niteliği bir öngörü değerlendirmesi olarak tanımlanmalıdır.
- Mesleki tekel altındaki iş ve işlemler, ilgili meslek mensubuna yönlendirilmelidir.
Kuluçka ilişkisinde gizlilik
Girişimciler, fikirlerini ve teknik bilgilerini merkezle paylaşır. Bu paylaşımın öncesinde imzalanacak gizlilik sözleşmesinde; gizli bilginin tanımı, hangi kişilerle paylaşılabileceği, sürenin ne kadar devam edeceği ve ilişki sona erdiğinde belgelerin akıbeti düzenlenmelidir. Aynı sektörde faaliyet gösteren birden fazla girişimcinin merkezde bulunması hâlinde, ekip içi bilgi ayrımının nasıl sağlanacağı da yazılı hâle getirilmelidir.
Ortaya çıkan buluş ve hakların paylaşımı
Merkez desteğiyle geliştirilen bir ürün veya yöntem, ileride ciddi bir ekonomik değer taşıyabilir. Sınai Mülkiyet Kanunu, yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen buluşlar bakımından bildirim ve hak sahipliğine ilişkin özel bir düzen öngörür. Sözleşmelerin bu düzeni göz ardı etmesi, başvuru aşamasında hak sahipliğinin tartışmalı hâle gelmesine yol açar. Marka ve alan adı tescillerinin kimin adına yapılacağı da baştan kararlaştırılmalıdır.
Etkinlik ve yarışmalarda katılım koşulları
Girişim yarışmalarında sunulan projelerin fikri hakları, kural olarak katılımcıda kalır. Katılım şartnamesinde aksine bir hüküm konulacaksa bunun açıkça ve anlaşılır biçimde yazılması, sonradan doğacak itirazları önler. Ödül, destek ve tanıtım kullanımına ilişkin izinlerin de ayrıca alınması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; imzalanacak danışmanlık, gizlilik veya iş birliği sözleşmelerinin somut olay bakımından hukuki incelemeden geçirilmesi önerilir.