Nuh Naci Yazgan Üniversitesi İhale Yönetmeliği gibi düzenlemeler yalnızca ihalenin yapılış usulünü değil, ihale sonrası sözleşmenin yürütülmesini de ilgilendirir. İstekliler açısından asıl sorunlar çoğunlukla ihaleyi kazandıktan sonra, işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkar.
Sözleşme İmzalanmadan Önce Okunması Gereken Hükümler
Teklif verilirken çoğu istekli fiyat üzerine yoğunlaşır, oysa riski belirleyen hükümler sözleşme tasarısındadır. Öncelikle şu maddeler incelenmelidir: iş artışı ve eksilişinin sınırı, süre uzatımı verilecek hâller, fiyat farkı verilip verilmeyeceği, gecikme cezasının oranı ve tavanı, kesin teminatın iadesi koşulları. Fiyat farkı öngörülmeyen uzun süreli işlerde maliyet artışı doğrudan yükleniciye kalır.
Hakediş Uyuşmazlıkları
- İmalatın yapıldığı ancak hakedişe alınmadığı iddiası, ataşman ve yerinde tespitle desteklenmelidir.
- Hakedişe ihtirazi kayıt konulmadan imza atılması, sonraki talepleri zorlaştırır.
- Kesintilerin dayanağı yazılı olarak talep edilmelidir.
- Ödeme gecikmelerinde temerrüt tarihi belgelenmelidir.
İhtirazi kayıt konusu, uygulamada en çok hak kaybı yaşanan noktadır; itirazınız varsa imzayı kayıtsız atmayın.
Gecikme ve Süre Uzatımı
Gecikmenin yükleniciden mi yoksa idareden ya da öngörülemeyen bir sebepten mi kaynaklandığı ayrıştırılır. Yer tesliminin geç yapılması, projede değişikliğe gidilmesi veya idarece onay verilmesinin gecikmesi hâlinde süre uzatımı talebi doğar. Bu talebin, gecikmeye yol açan olayın ortaya çıkmasından sonra gecikmeksizin ve yazılı olarak yapılması gerekir; iş bittikten sonra geriye dönük ileri sürülen süre uzatımı talepleri genellikle karşılık bulmaz.
Fesih Hâlinde Ne Olur
Sözleşmenin idarece feshi hâlinde kesin teminatın irat kaydedilmesi, yapılan işin tespit edilerek tasfiye hesabının çıkarılması ve duruma göre yasaklama benzeri sonuçlar gündeme gelir. Fesihten önce ihtar gönderilmesi gereken hâllerde ihtarın usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, sonraki yargılamada ilk incelenen konudur. Yüklenici tarafında ise işin durdurulması kararının gerekçesinin ve tarihinin belgelenmesi kritik önemdedir.
Yüklenici İçin Dosya Düzeni
- Şantiye günlük defteri ve fotoğraflı ilerleme kaydı
- Tüm yazışmaların tebliğ belgeli arşivi
- Her hakediş için ekleriyle birlikte nüsha saklama
- Süre uzatımı ve iş artışı taleplerinin tarihli kaydı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşmenizde yer alan hükümler burada anlatılandan farklı düzenlemeler içerebileceğinden, bir uyuşmazlık doğduğunda sözleşme ve eklerinin bütün olarak incelenmesi gerekir.