Birden fazla üniversitenin birlikte kurduğu uygulama ve araştırma merkezleri, tek bir üniversiteye bağlı merkezlerden farklı bir yönetişim sorunu doğurur. Yıldız Teknik Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'nın ortak sağlık biyoteknolojisi merkezine ilişkin yönetmelik de bu tür bir yapıyı düzenler. Uyuşmazlık çıktığında ilk sorulacak soru şudur: hangi işlemden hangi üniversite sorumludur?
Ortak Merkezlerde Yetki Haritası
Ortak merkez yönetmelikleri tipik olarak bir yönetim kurulu, bir müdür ve bir danışma kurulu öngörür; üyeler kurucu üniversitelerden gelir. Merkezin kendisi ayrı tüzel kişiliğe sahip değildir, işlemler kurucu üniversitelerin tüzel kişiliği üzerinden hüküm doğurur. Bu nedenle bir personel işlemine, bir ihale kararına veya bir proje bütçesi tasarrufuna karşı gidilecek merci, merkezin adı değil işlemi tesis eden üniversitenin makamıdır.
Hangi İşlem Kime Karşı
- Merkez müdürünün görevlendirilmesi ve süresi: görevlendirmeyi yapan rektörlük
- Merkezde görevli personelin özlük işlemleri: personelin kadrosunun bulunduğu üniversite
- Proje kaynaklarının kullanımı: kaynağı yöneten üniversitenin bilimsel araştırma birimi
- Merkez tarafından üretilen fikri ürünler: yönetmelikte ve varsa protokolde belirlenen paylaşım esasları
Protokolün Yönetmelik Karşısındaki Yeri
Ortak merkezlerde yönetmeliğin yanında üniversiteler arasında imzalanan bir işbirliği protokolü bulunur. Protokol, yönetmeliğe aykırı olmamak kaydıyla mali paylaşım, mekân tahsisi ve personel görevlendirme ayrıntılarını düzenler. Uyuşmazlıklarda protokolün getirilmesi çoğu zaman belirleyicidir; çünkü yönetmelik genel çerçeveyi çizerken somut yükümlülükler protokolde yer alır. Protokolün taraflarca imzalı nüshasının temin edilmesi, dosyanın ilk işlerinden biri olmalıdır.
Yanlış Mercie Başvuru Riski
Uygulamada en sık karşılaşılan hata, ilgilinin dilekçesini merkez müdürlüğüne vermesi ve bunun idari başvuru sayılacağını düşünmesidir. İşlemi tesis etme yetkisi bulunmayan bir birime yapılan başvuru, sonuç doğurmadığı gibi dava süresini de kural olarak durdurmaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu, görevli olmayan yere yapılan başvurular bakımından belirli sonuçlar öngörse de, güvenli yol baştan doğru makama başvurmaktır. Bu nedenle dilekçe hazırlanmadan önce işlemin imza sahibi ve dayanağı mutlaka tespit edilmelidir.
Dosya Hazırlığı İçin Kontrol Listesi
- İşlemin yazılı örneğini ve imza sahibinin unvanını temin edin.
- Yürürlükteki merkez yönetmeliğini ve varsa işbirliği protokolünü dosyaya ekleyin.
- Yönetim kurulu kararı varsa karar tarih ve sayısını kaydedin.
- Görevlendirme yazılarını ve süre uzatımlarını kronolojik sıraya koyun.
- Başvuruyu, işlemi tesis eden üniversitenin evrak birimine kayıtla verin.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir; ortak merkezlerde her yapının yönetmelik ve protokol metni farklıdır. Somut bir işlemle karşılaşıldığında, önce belgelerin toplanıp doğru mercinin belirlenmesi ve ardından hukuki destek alınması zaman ve hak kaybını önler.