Kamu kurumlarında çalışan işçilere yılda belirli sayıda ödenen ilave tediye, 4/7/1956 tarihli ve 6772 sayılı Kanun'a dayanır. Bu ödemelerin hangi tarihlerde yapılacağı ise her yıl ayrı bir kararla belirlenir. 2024 yılına ilişkin karar da ödeme takvimini tespit etmiş olup, uygulamada asıl tartışma çoğu zaman tarih değil, hesabın içeriği üzerinde çıkar.
İlave tediye kimlere ödenir?
İlave tediye, adı üzerinde ek bir ödeme olmakla birlikte niteliği itibarıyla ücret niteliğindedir. Kapsam, kurumun 6772 sayılı Kanun'a tabi olup olmadığına göre belirlenir; işçinin unvanı veya çalıştığı birim tek başına belirleyici değildir. Alt işveren işçileri bakımından kapsam değerlendirmesi ayrıca yapılır ve bu nokta pek çok dosyanın kilit sorusudur.
Ödeme tarihini belirleyen karar neden önemli?
Ödeme tarihi, alacağın muaccel hâle geldiği anı gösterir. Bu an, hem faizin başlangıcı hem de zamanaşımının işlemeye başlaması bakımından esas alınır. Kararla belirlenen tarihte ödeme yapılmamışsa, işçinin ayrıca ihtar çekmesi beklenmeden temerrüt sonuçları gündeme gelebilir.
Hesapta tartışılan kalemler
- Hesaba esas alınacak ücretin brüt mü yoksa çıplak ücret mi olduğu.
- Yıl içinde işe giren veya ayrılan işçide ödemenin oranlanması.
- Ücretsiz izin ve raporlu geçen sürelerin hesaba etkisi.
- Ödemenin bordroda ayrı kalem olarak gösterilip gösterilmediği.
Talep ve dava yolu
- Bordro ve banka kayıtlarını, yıl bazında karşılaştırmalı biçimde çıkarın.
- İşverene yazılı talepte bulunarak tarihli bir kayıt oluşturun.
- İşçi ile işveren arasındaki bu tür alacak uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; bu adımı atlamamaya dikkat edin.
- Ücret niteliğindeki alacaklarda zamanaşımı beş yıl olduğundan, geciken her yıl en eski dönemin talep edilebilirliğini ortadan kaldırır.
Bu açıklamalar bilgilendirme amacı taşır. İlave tediye dosyalarında kapsam ve hesap yöntemi kurumdan kuruma farklılaşabildiğinden, arabuluculuk başvurusundan önce bordrolarınızı bir hukukçuya inceletmeniz daha güvenli bir sonuç verir.