Ayıplı mal uyuşmazlıklarında tüketicinin haklı olması yetmez; ayıbın varlığını ve zamanını ispatlaması gerekir. TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği çerçevesinde yürüyen bu süreçte en sık sorun, ayıbın teslim anındaki durumla ilişkilendirilememesidir.
Ayıbın Türü ve İspat Anı
Ayıp, malın satıcının bildirdiği veya beklenen niteliklere aykırı olmasıdır. Açık ayıp ile gizli ayıp ayrımı, hem inceleme hem de bildirim yükümlülüğü açısından belirleyicidir. Malın ayıplı teslim edildiğinin, teslim tarihiyle birlikte ortaya konması ispat zincirinin çekirdeğidir.
Delil Eksikliği Nerede Kırılır
Tüketici, seçimlik haklarından birini kullanırken ayıbın kullanım hatasından değil maldan kaynaklandığını göstermelidir. Fotoğraf, servis raporu ve yazışma bulunmazsa, satıcının kullanım hatası savunması güç kazanır.
- Teslim anını ve ürün durumunu gösteren kaydın bulunmaması
- Servise veya satıcıya yapılan bildirimin belgelenmemesi
- Ayıbın niteliğini ortaya koyan teknik incelemenin eksikliği
Başvuru Hazırlık Akışı
- Ayıp fark edildiğinde durum tarih içeren kayıtla tespit edilir.
- Satıcıya ayıp bildirimi yazılı ve iz bırakacak biçimde yapılır.
- Seçimlik hak (onarım, değişim, bedel iadesi, indirim) belirlenir.
- Parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya mahkeme yolu ayrıştırılır.
Bilirkişi İncelemesi ve İspat
Ayıbın maldan kaynaklanıp kaynaklanmadığı çoğu zaman teknik incelemeyle belirlenir. İnceleme dosyadaki ürün ve belgelere dayandığından, kaydı tutulmamış bir kusur ispat dışında kalabilir. Bu nedenle ayıp fark edilir edilmez delillendirme yapılması sonucu doğrudan etkiler.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Ürünün türü ve satış biçimi başvuru yolunu değiştirebileceğinden, talep oluşturulmadan önce somut belgelerle profesyonel değerlendirme alınması yerinde olur.