Yabancı çalışma izni başvuruları, tek bir kişinin değil iki tarafın birlikte hazırladığı dosyalara dayanır. YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde ilerleyen süreçte reddedilen başvuruların önemli bölümü, hukuki bir engelden değil belgelerin birbiriyle uyumsuz olmasından kaynaklanır. Bu rehber, belge listesini işveren ve yabancı olmak üzere iki ayrı dosyada kurgulamayı önerir.
Başvuruyu Kim Yapar?
Yurt içinden yapılan başvurularda süreci kural olarak işveren yürütür; yurt dışından yapılan başvurularda ise yabancı, bulunduğu ülkedeki temsilciliğe başvurur ve dosya işveren tarafından tamamlanır. Bu ayrımın önemi şuradadır: hangi kanaldan başvurulduğuna göre istenen belgeler ve dosyanın açılma sırası değişir. Kanalı belirlemeden belge toplamaya başlamak, sonradan yeniden düzenlenmesi gereken evrak doğurur.
İşveren Dosyası
- Faaliyet konusunu ve mevcut çalışan yapısını gösteren güncel kayıtlar
- Vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerine ilişkin belgeler
- Yabancının istihdam edileceği pozisyonun tanımı ve gerekçesi
- Ücretin, pozisyonun niteliğiyle uyumlu olduğunu gösteren beyan
- Yetkili temsilcinin imza yetkisini gösteren evrak
Yabancı Dosyası
- Pasaport ve varsa mevcut ikamet izni
- Diploma ya da mesleki yeterliliği gösteren belgeler; gerekiyorsa denklik
- Yabancı ülkeden gelen evrakta apostil veya konsolosluk onayı ile yeminli tercüme
- Meslek grubuna göre aranan özel izin veya sertifikalar
İki dosyadaki bilgilerin çelişmemesi kritik önemdedir. Pozisyon adı, ücret bilgisi ve işe başlama tarihi her belgede aynı olmalıdır; küçük bir farklılık bile ek bilgi talebine yol açar.
Ret veya Eksiklik Bildiriminde İtiraz Basamağı
Olumsuz karar geldiğinde önce gerekçe okunmalıdır. Belge eksikliğine dayanan kararlar tamamlama ile giderilebilirken, pozisyonun niteliğine ya da istihdam koşullarına ilişkin değerlendirmeler ancak hukuki argümanla tartışılır. İdari itiraz için öngörülen süre kısadır ve tebliğ tarihinden işler; bu tarih mutlaka belgelenmelidir.
İdareyle Yazışmayı Sürdürmek mi, Dava Açmak mı?
Uygulamada en sık görülen hata, itiraz sonucu beklenirken dava açma süresinin gözden kaçırılmasıdır. Yeni ve daha güçlü bir dosyayla tekrar başvurmak bazen daha hızlı sonuç verirken, gerekçenin idarenin yorumundan kaynaklandığı hâllerde yargısal denetim tek gerçekçi yoldur. Her iki ihtimalde de karar, gerekçenin maddi mi hukuki mi olduğuna bakılarak verilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; meslek grubu ve işverenin yapısına göre aranan belgeler farklılaşabilir. Başvuru dosyanızı sunmadan önce güncel liste üzerinden bir hukukçuyla kontrol etmeniz zaman kaybını önler.