Türkiye ye giriş yapmak isteyen bir yabancının sınır kapısında geri çevrilmesi veya pasaportuna tahdit konulduğunu öğrenmesi, tek tip bir hukuki duruma işaret etmez. Giriş yasağı kararı, sınır dışı etme kararı ve ikamet izni iptali ayrı idari işlemlerdir; her birinin başvuru yolu, süresi ve mercii farklıdır. Bu ayrım yapılmadan hazırlanan dilekçe çoğu zaman süre yönünden sonuç doğurmaz.
Önce İşlemin Adını Doğru Koymak
YUKK çerçevesinde uygulanan tahdit kodları, işlemin sebebini gösterir. Kodun kamu düzeni, kamu güvenliği, kaçak çalışma veya ikamet ihlali gibi hangi gerekçeye dayandığı öğrenilmeden savunma kurulamaz. Bu nedenle ilk adım, ilgili idareden işlemin dayanağını ve tarihini yazılı olarak öğrenmektir.
Sınır Dışı Kararına İtiraz ile İptal Davasının Farkı
Sınır dışı etme kararına karşı öngörülen itiraz yolu, idare mahkemesine yapılır ve kısa, kesin bir süreye tabidir. Bu itiraz üzerine verilen karar kesindir. Buna karşılık giriş yasağı ve ikamet izni iptali gibi işlemler bakımından İYUK ekseninde genel iptal davası yolu işletilir. İki yolun süre rejimi aynı olmadığından, hangi işlem için hangi takvimin geçerli olduğu tabloya dökülmelidir.
Yer Yönünden Yetki
İdari davalarda yetki, kural olarak işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer mahkemesine göre belirlenir. Yabancının ülkede bulunmaması, dava açılmasına engel değildir; vekâletname konsolosluk aracılığıyla düzenlenebilir. Vekâletnamenin kapsamında idari dava yetkisinin açıkça yer alması gerekir.
Vatandaşlık Başvurusuyla Kesişen Dosyalar
- 5901 kapsamındaki başvuru reddedilmişse red gerekçesi ayrıca istenir.
- Aile birliği bağı varsa evlilik ve nüfus kayıtları dosyaya eklenir.
- Ülkede geçirilen sürenin kesintisizliği giriş çıkış kayıtlarıyla belgelenir.
- Adli sicil ve varsa devam eden soruşturma bilgileri şeffaf biçimde sunulur.
İdareyle Yazışma mı, Doğrudan Dava mı
Uygulamada birçok kişi önce idareye dilekçe vererek kodun kaldırılmasını bekler. Bu yazışma bazı hâllerde sonuç verse de, dava süresini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle idari başvuru ile dava takvimi paralel yürütülmeli; yazışmadan sonuç gelmemesi ihtimaline karşı dilekçe hazır tutulmalıdır. Yürütmenin durdurulması talebinin somut zarar anlatımıyla desteklenmesi de ayrıca planlanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İşlemin türü ve tebliğ tarihi süreleri doğrudan belirlediğinden, karar elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.