Sınır dışı etme kararlarında hak kaybının başlıca sebebi kararın esası değil, başvuru süresinin çok kısa olması ve belgelerin zamanında toplanamamasıdır. Bu rehber, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde itiraz dosyasının nasıl kurulacağını anlatır.
Süreyi Başlatan Tebliğ İşlemi
Karar, yabancıya ya da yasal temsilcisine tebliğ edilir ve süre bu tarihten itibaren işler. Tebligatın hangi dilde ve nasıl yapıldığı, itiraz dilekçesinde ayrıca tartışılabilecek bir konudur. Uygulamada en sık karşılaşılan kayıp, kararın idari gözetim altındaki kişiye tebliğ edilmesine rağmen bilgilerin ailesine veya vekiline geç ulaşmasıdır. Bu nedenle tebliğ tarihini gösteren belgenin fotoğrafı, dosyanın ilk sayfası olmalıdır.
Dosyaya Konulacak Belge Seti
- Sınır dışı kararının ve gerekçesinin okunabilir bir örneği
- Pasaport, kimlik ve varsa ikamet izni belgeleri
- Türkiye'deki aile bağlarını gösteren nüfus ve evlilik kayıtları
- Çocuk varsa okul kayıtları ve sağlık raporları
- Sağlık durumuna, tedaviye veya engelliliğe ilişkin resmî raporlar
- Uluslararası koruma başvurusu yapılmışsa başvurunun aşamasını gösteren belge
- Menşe ülkeye ilişkin, geri gönderme yasağı iddiasını destekleyen objektif bilgiler
İdari Gözetim ve Sınır Dışı Kararı Ayrı Başvurulardır
Kişi idari gözetim altındaysa iki farklı hukuki yol paralel işler. Sınır dışı kararına karşı idari yargıya başvurulurken, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. Bunların merci ve süreleri farklıdır; yalnızca birini yapmak diğerinin sonucunu değiştirmez. İki başvuru arasında bilgi paylaşımı olmadığı için her dosyaya belgelerin ayrı takımı sunulmalıdır.
İtiraz Dilekçesinde Ne Tartışılır
- Kararın dayandığı sebebin somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği
- Kanunda sınır dışı edilemeyecek kişiler bakımından öngörülen hâllerin bulunup bulunmadığı
- Aile birliği ve çocuğun üstün yararı bakımından yapılan değerlendirmenin yeterliliği
- Kararın gerekçesinin denetime elverişli olup olmadığı
Vekâlet ve Tercüme Pratiği
Geri gönderme merkezindeki kişiden vekâletname alınması zaman aldığından, bu işlem belge toplama ile aynı anda başlatılmalıdır. Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercümesi de son güne bırakılmamalıdır; süre dolduktan sonra sunulan güçlü bir belge, çoğu zaman esasa girmeden değerlendirme dışında kalır.
Bu açıklamalar genel niteliktedir ve her yabancının statüsüne göre farklı sonuçlar doğabilir. Karar elinize ulaştığı anda, süre işlemeye başladığı için vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önemlidir.