Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı için en kritik unsur, kararın tebliğinden sonraki ilk günlerdir. Bu süreçte hem idari yargıda dava açma süresi hem de idari gözetim altına alınmışsa bu tedbire karşı başvuru yolu aynı anda işler. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde bu iki yolun karıştırılması, sonucu geri döndürülemez biçimde etkileyebilir.
Karara Karşı Dava: Kısa ve Katı Bir Süre
Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde dava açılır ve bu dava için tanınan süre genel idari dava süresinden çok daha kısadır; kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde başvurulması gerekir. Dava açılması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. Bu nedenle dilekçenin gecikmesi, yalnızca usulî bir kayıp değil fiilî bir sonuç doğurur. Mahkemenin bu davada vereceği karar kesindir.
Tebligat ve Bilgilendirme Zinciri
- Kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilmiş olması
- Yabancının anladığı dilde bilgilendirilip bilgilendirilmediği
- Tebliğ tarihinin belgede açıkça yer alması
- Geri gönderme merkezinde bulunuluyorsa dilekçenin kuruma teslim tarihinin kayıt altına alınması
- Avukatla görüşme talebinin tutanağa geçirilmesi
İdari Gözetim Ayrı Bir Başvuru Yoludur
Sınır dışı kararıyla birlikte idari gözetim kararı verilmişse, bu tedbire karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu başvuru sınır dışı kararına karşı açılacak davanın yerine geçmez; ikisi ayrı ayrı yürütülür. Gözetim süresinin uzatılması hâllerinde her uzatma kararına karşı yeniden başvuru mümkündür. Gözetim yerine idari yükümlülükler öngörülmesi talebi de bu başvurunun konusu olabilir.
Geri Gönderme Yasağı Bakımından İnceleme
Dava dilekçesinde yalnızca usule ilişkin itirazlarla yetinilmemesi, yabancının gönderileceği ülkede karşılaşacağı riskin somut biçimde ortaya konması önemlidir. Bu değerlendirme uluslararası koruma başvurusu ile de bağlantılıdır; devam eden bir koruma başvurusu bulunup bulunmadığı ve bu başvurunun hangi aşamada olduğu dosyada gösterilmelidir. Sağlık durumu, aile birliği ve Türkiye'deki yasal ikamet geçmişi de ayrıca belgelendirilmelidir.
İlk Hafta İçinde Yapılması Gerekenler
- Tebliğ belgesinin bir örneği temin edilir ve tarih doğrulanır.
- Dava dilekçesi yedi günlük süre gözetilerek hazırlanır.
- İdari gözetim varsa ayrı bir başvuru dilekçesi düzenlenir.
- İkamet izni, çalışma izni ve aile bağına ilişkin belgeler toplanır.
- Varsa uluslararası koruma dosyasının durumu kayda geçirilir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatmakta olup her dosyanın koşulları farklıdır. Süre çok kısa olduğundan, karar tebliğ edildiği gün bir avukatla iletişime geçilmesi hak kaybını önlemek bakımından belirleyicidir.