TCK m.244 sistem bozma — DDoS, ransomware, veri silme yaygın. Ceza 1-5 yıl + ekonomik kayıp ağırlaştırıcı + bilişim sahteciliği (158/1-f) yan suç olabilir.
Suçun unsurları
- Bilişim sisteminin işleyişini engelleme veya bozma.
- Yetkisizlik.
- Kasıt.
Cezalar
- Temel: 1-5 yıl hapis.
- Banka/kredi/sigorta sistemi: 3-8 yıl (244/2).
- Kamu sistemi: 3-8 yıl.
- Veri silme: TCK 244/3 — ek 6 ay - 3 yıl.
- Ekonomik kayıp ağırlaştırıcı.
DDoS dosyası savunma
- IP kaynağı tespiti zor (botnet); failin doğrudan tespiti güç.
- "Kişisel kullanım" değil "saldırgan amaç" kasıt unsuru kritik.
- Stresser servis kullanmış olmak suç (yardım etme).
- Savunma: VPN/proxy üzerinden saldırı geldi, bilirkişi raporu eksiklikleri.
Ransomware
- TCK 244 + 245 (banka kart) + bilişim sahteciliği 158/1-f.
- Fidye ödeme TCK 245 (zorlama) yan suç.
- Operasyonel ekip uluslararası; MLAT + Europol.
- Saldırı tespitinde bilirkişi raporu (forensic) kritik.
Sıkça sorulan sorular
Eski çalışan veri silmiş; ne yapmalı?
TCK 244/3 ihlali; iş sözleşmesi feshi + cezai şikâyet + tazminat. Adli bilişim ile silinmiş verileri geri getirme + zarar tespiti şart. Şirket forensic kapasitesi yoksa dış uzman.
DDoS saldırı oldu, fail kim?
Botnet kullanıldıysa doğrudan tespit zor. C&C sunucu + hizmet talebi (stresser) + kripto ödeme zinciri takibi ile savcılık + Europol işbirliği. Süre 6-18 ay.
Ransomware ödedik; geri kazanılır mı?
FBI / Europol / TR-CERT şikâyet + on-chain forensics ile ödeme adresi takibi. Bazen "decryption key" tahsil edilebilir; %30 başarı oranı. Maddi kaybın bir kısmı sigortadan tahsil mümkün.
İçeride çalışan bilerek sistem bozdu; iş kanunu yanı?
İş Kanunu m.25/II ile haklı fesih + cezai şikâyet + maddi tazminat. Ortaya çıkan kayıp belgelendirilmeli (kayıp ciro, teknik onarım, müşteri tazminatı).
Cloud sağlayıcı sistem bozma yaşadı; sorumluluk ne?
SLA + uptime garantisi + tazminat şartları sözleşmeye bağlı. AWS gibi büyük sağlayıcılarda standart tazminat servis kredisi şeklinde — sınırlı. Profesyonel müşteriler ek SLA + sigorta yaptırıyor.
İlgili mevzuat
- TCK m.243-245 — Bilişim suçları temel maddeleri.
- TCK m.158/1-f — Nitelikli dolandırıcılık (bilişim aracı).
- CMK m.134 — Dijital delil arama.
- 5651 SK — Erişim engeli ve içerik kaldırma.
- Budapeşte Siber Suç Sözleşmesi — Türkiye taraf; uluslararası işbirliği.