Karar Özeti
1. Ceza Dairesi 2024/6338 E. , 2024/7689 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/108 değişik iş İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddine KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bo
Karar Detayı
1. Ceza Dairesi 2024/6338 E. , 2024/7689 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/108 değişik iş İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddine KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Sivas Kadın Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'un, 10.01.2024 tarihi saat 15:00'dan itibaren 11 gün özel izinli sayılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce düzenlenen 2024/8 izin defter sıra no, 2023/1022 uyap dosya numaralı izin belgesini müteakip, hükümlünün izin süresinin bitimi olan 21.01.2024 tarihi ve 15:00 itibarıyla kuruma dönmediğinden bahisle firar etmek eylemi nedeniyle 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 44/2-l. maddesi gereğince 1 gün hücreye koyma cezası ile cezalandırılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 24.01.2024 tarihli 2024/14 sayılı kararına karşı yapılan şikayetin reddine ilişkin Sivas İnfaz Hâkimliğinin 30.01.2024 tarihli ve 2024/504 Esas, 2024/537 Karar sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair mercii Sivas 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.02.2024 tarihli ve 2024/108 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak; Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 03.07.2024 tarihli ve 94660652-105-58-10518-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.09.2024 tarihli ve 2024/78803 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü; I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.09.2024 tarihli ve 2024/78803 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Özel İzin" başlıklı 95. maddesinin; " Açık ceza infaz kurumlarında bulunanlarla kapalı ceza infaz kurumunda olup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazananlara, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini veya güçlendirmelerini ve dış dünyaya uyumlarını sağlamak amacıyla kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet Başsavcılığının onayı ile üç ayda bir, yol hariç yedi güne kadar izin verilebilir. (Ek cümle:14/4/2020-7242/39 md.) Hastalık veya doğal afet gibi zorunlu hâllerde bu izinler birleştirilerek kullandırılabilir." şeklinde, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük'ün "Özel İzin" başlıklı 140. maddesinin; "(1) Açık kurumlarda bulunanlarla, kapalı kurumda olup da açık kurumlara ayrılmaya hak kazandığı halde, nakledileceği kurumun kapasitesi ve/veya hükümlünün yaşı ve sağlığı gibi nedenlerle açık kurumlara gidemeyenler ile çocuk eğitimevlerinde bulunanlara, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini veya güçlendirmelerini ve dış dünyaya uyumlarını sağlamak amacıyla kurum en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet başsavcılığının onayı ile yılda en çok üç kez olmak üzere her defasında yol hariç üç güne kadar izin verilebilir. (2) Kaçmayacağı yönünde hakkında kanaat oluşanlar ile işyurdu çalışmaları ve diğer iyileştirme programlarına uyum göstermiş olanlardan a) Hükümlülük süresi onbeş yıl ve daha fazla kalanlara yılda bir defa, b) Hükümlülük süresi on yıldan onbeş yıla kadar kalanlara yılda iki defa, c) Hükümlülük süresi on yıldan az kalanlara yılda üç defa, izin verilir. (3) İzinler o güne kadar infaz edilen sürenin hükümlülük süresinden indirilerek bulunacak süreye göre hesaplanır. (4) Haklarında özel izin kullanılmasına karar verilen hükümlülere kurumdan ayrılmadan önce kurum idaresince "izin belgesi" düzenlenerek verilir. Bu belge, hükümlünün iznini geçireceği yer Cumhuriyet başsavcılığınca onaylanır. (5) Hükümlülerin özel izin kullanmasında iç ve dış güvenlik görevlilerinin gözetimi aranmaz. (6) Gidilecek mesafe göz önünde bulundurularak gidiş geliş için toplam dört günü geçmemek üzere yol izni verilir. (7) Belirlenen sürelere uygun olarak izne gönderilen hükümlüler, aynı yıl içinde, infaz ettikleri ceza süreleri dikkate alındığında yeni izin hakları elde ederlerse, bir kez daha izne gidebilme imkânından yararlanırlar" şeklinde olduğu, Dosya kapsamına göre, hükümlünün Sivas Kadın Açık Ceza İnfaz Kurumunda cezasını infaz etmekteyken Sivas Cumhuriyet Başsavcılığının 03.01.2024 tarihli ve 2024/102 sayılı oluru ile özel izne ayrılmasının uygun görülmesini müteakip, 10.01.2024 tarihi saat 15:00'dan itibaren 11 gün özel izinli sayılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce düzenlenen 2024/8 izin defter sıra no, 2023/1022 uyap dosya numaralı izin belgesinde özel iznin geçirileceği adresin, "... Mah. ... Sokak ... Apt. Kat: 6 Melikgazi/Kayseri" olarak bildirildiği, hükümlünün özel iznin bittiği gün olan 21.01.2024 tarihinde saat 15:00'da kuruma gelmediği, ancak 22.01.2024 tarihinde saat 00:51 itibarıyla kuruma döndüğünün aynı tarihli tutanak ile anlaşıldığı, hükümlü tarafından kuruma dönmek amacıyla 21.01.2024 tarihinde Gaziantep ilinden sabah saatlerinde yola çıkmasına rağmen bindiği aracına arızalanması sebebiyle kuruma geç teslim olduğu belirtilmiş ve buna ilişkin gerek 21.01.2024 tarihli Göksun Merkez Jandarma Komutanlığınca gerekse 21.01.2024 tarihli ... isimli firma tarafından düzenlenen araç parça sipariş formundan anlaşıldığı üzere, hükümlünün aracın bozulmasına dair savunmasının doğrulandığı, dolayısıyla hükümlünün mazeretinin geçerli bir nedene dayandığı ve firar etme kastının bulunmadığı gözetilmeksizin itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları; (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir. (2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar. Şeklinde düzenlenmiştir. 2. Hükümlünün, izin süresinin bittiği günün teslim olma saatinden daha sonraki bir saatte cezaevine giriş yapması nedeniyle cezaevi görevlilerince tutulan tutanak üzerine hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, hükümlünün seyahati sırasında içinde bulunduğu aracın arıza yaptığını bildirmesi, aracın tamirine ilişkin fatura sunması ayrıca ceza infaz kurumunu arayıp, gecikme sebebi konusunda bilgi verdiğini beyan etmesi ve aracın arıza yaptığına ve yolda kaldıklarına ilişkin beyanda bulunduğuna dair arızanın gerçekleştiği yere en yakın yerde bulunan jandarma karakolunda görevli personel tarafından 21.01.2024 tarihli tutanak tutulduğu anlaşılmakla, hükümlünün seyahati sırasında aksiliklerle karşılaştığına ilişkin beyanına itibar edilerek, gecikmenin geçerli ve kabul edilebilir bir mazerete dayandığının kabul edilmesi gerekirken, disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin karara karşı hükümlünün yaptığı şikayetin reddine dair İnfaz hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine ilişkin itiraz merciince verilen karar Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Sivas 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 07.02.2024 tarihli ve 2024/108 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.11.2024 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Açık ceza infaz kurumunda hükümlü olan kişi, özel izne ayrılıp iznin bittiği gün saat 15:00'da kuruma dönmemiş, aynı gece 00:51'de dönmüştür. Gecikmenin nedeni yolda aracın arızalanması olup, jandarma tutanağı ve araç parça sipariş faturasıyla belgelenmiştir. Firar ettiği gerekçesiyle 1 gün hücreye koyma cezası verilmiştir.
Hukuki İlke: Hükümlünün seyahati sırasında aracının arızalandığını jandarma tutanağı ve tamir faturasıyla belgelemesi, ayrıca kurumu arayıp bilgi vermesi karşısında gecikme geçerli ve kabul edilebilir mazerete dayanır; firar kastı bulunmadığından 5275 sayılı Kanun 44/2-l uyarınca disiplin cezası verilemez.
Uygulama Sonucu: kanun yararına bozma
Dava Strateji Notu: İzin dönüşü gecikmeye dayalı disiplin cezalarına karşı mazeretin resmi belgelerle (jandarma/kolluk tutanağı, fatura, arama kaydı) kanıtlanması firar kastının yokluğunu ortaya koyar ve disiplin cezasını kaldırtır.