Karar Özeti
7. Ceza Dairesi 2024/5748 E. , 2024/6633 K. "İçtihat Metni" HÂKİMLİKLERİ : Gölbaşı (Ankara) Sulh Ceza Hâkimliği, Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliği SAYILARI : 2024/176 Değişik iş, 2024/2130 Değişik iş KABAHAT : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na muhalefet İNCELEME KONUSU KARARLAR : Başvurunun reddi, itirazın reddi TEB
Karar Detayı
7. Ceza Dairesi 2024/5748 E. , 2024/6633 K. "İçtihat Metni" HÂKİMLİKLERİ : Gölbaşı (Ankara) Sulh Ceza Hâkimliği, Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliği SAYILARI : 2024/176 Değişik iş, 2024/2130 Değişik iş KABAHAT : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na muhalefet İNCELEME KONUSU KARARLAR : Başvurunun reddi, itirazın reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmemek, araç kullanırken sürücü belgesini yanında bulundurmamak ve trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik kolluğunun uyarı ve işaretlerine uymamak suretiyle 2918 sayılı Kanun'un 48/9, 47/1-a ve 44/1-b maddelerine muhalefet etmekten dolayı kabahatli ... hakkında, Gölbaşı Trafik Denetleme Büro Amirliğinin 30.12.2023 tarihli ve MB 26190022 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 11.645,00 Türk lirası idarî para cezası ile kabahatlinin sürücü belgesinin 731 gün süre ile geri alınmasına dair aynı tarihli ve AA 0280420 seri sıra numaralı sürücü belgesi geri alma tutanağı ile Gölbaşı Trafik Denetleme Büro Amirliğinin 30.12.2023 tarihli ve MB 26191209 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 1.902,00 Türk lirası idarî para cezası karar tutanağına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Gölbaşı (Ankara) Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.01.2024 tarihli ve 2024/176 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın mercii Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07.03.2024 tarihli ve 2024/2130 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.08.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.09.2024 tarihli ve KYB-2024/89404 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.09.2024 tarihli ve KYB-2024/89404 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...1-Gölbaşı Trafik Denetleme Büro Amirliğinin 30/12/2023 tarihli ve MB 26190022 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 11.645,00 Türk lirası idarî para cezası ile sürücü belgesinin 731 gün süre ile geri alınmasına dair aynı tarihli ve AA 0280420 seri sıra numaralı sürücü belgesi geri alma tutanağı yönünden yapılan incelemede, a) Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 161/son maddesinde yer alan, "Tutanakların düzenlenmesine ve yapılacak diğer işlemlere ait uygulamalar, 6/4/2011 tarihli ve 27897 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Trafik idarî Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır." şeklindeki, Aynı Yönetmeliğin 162. maddesinde yer alan, "Tutanak düzenleyenler; a) Tutanaklara bağlı olduğu birimin adı bulunan kaşe damgayı basmak, bastırmak ve birimin adını yazmak, b) Tutanaklara adını, soyadını, görev unvanını ve sicil numarasını yazarak veya bu bilgiler bulunan kaşe damgayı her nüshasına basarak imza etmek, c) Tebliğ yerine geçmek üzere, hakkında işlem yapılana tutanağı imza ettirmek ve bir nüshasını vermek, ç) Tutanakları imza etmekten kaçınanlar için “imza etmedi” şeklinde not düşmek, d) Tescil plakasına düzenlenecek idarî para cezaları için Kanunun 116 ncı maddesi doğrultusunda hareket etmek ile yükümlüdürler." şeklindeki, Emniyet Genel Müdürlüğünün 28/05/2013 tarih ve 2013/49 sayılı Genelgesinin B/1-d maddesinde yer alan, "Trafik görevlilerince teknik cihazlar kullanılmasının sürücü tarafından kabul edilmemesi halinde; alkolölçere (alkolmetre) üflememesi halinde bunun kanuni müeyyidesi konusunda sürücü bilgilendirilecek, buna rağmen reddetmesi durumunda alkolölçer (alkolmetre) cihazından reddetme çıktısı alınarak bu konuda tutanak tanzim edilerek en az iki görevli tarafından imzalanacak, ayrıca reddeden kişiye de imzalattırılacaktır. Tutanağı imzalamaması halinde imtina notu düşülecektir. Bu sürücüler hakkında her defasında Kanunun 48 inci maddesinin (9) uncu fıkrasına istinaden 2.000 Türk Lirası trafik idarî para cezası karar tutanağı düzenlenerek sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınacaktır. Ayrıca sürücü araç kullanmaktan men edilecektir." şeklindeki ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/9. maddesinde yer alan, "Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülere 2000 Türk Lirası idarî para cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, kolluk görevlilerince tutulan 30/12/2023 tarihli tutanakta, kabahatlinin alkollü olup olmadığının tespiti yönünden teknik cihazla ölçüm yapılacağının bildirildiğinin belirtildiği ancak teknik cihaz kullanılmasının kabul edilmemesi halinde kanuni sonuçları hakkında bilgi verildiğine dair bir ibarenin bulunmadığı, anılan tutanağın üç kolluk görevlisi tarafından imzalandığı fakat kabahatlinin anılan tutanakta imzasının bulunmadığı ve imzadan imtina ettiğine ilişkin bilginin de yer almadığı, akabinde kabahatlinin alkolmetre cihazına üflemeyi reddettiğine dair alınan 30/12/2023 tarihli ret çıktısının ise yalnızca tek kolluk görevlisi tarafından imzalandığının anlaşılması karşısında, inceleme konusu idarî para cezası karar tutanağı ile sürücü belgesi geri alma tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmediği gözetilmeksizin, itirazın reddine karar verilmesinde, b) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/9. maddesinde, "Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülere 2000 Türk Lirası idarî para cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır." şeklinde olduğu, anılan kanunda sürücü belgesinin alınmasına ilişkin gün, ay ve yıl cinsinden idarî yaptırımların bulunduğu ancak bu yaptırımlar infaz edilirken nasıl bir hesaplama yöntemi kullanılacağına dair bir açıklık bulunmadığı, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun, "Genel Kanun Niteliği" başlıklı 3. maddesinde; idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümler ile diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, diğer genel hükümlerin, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağının belirtildiği, buna karşın genel kanun niteliğinde bulunan 5326 sayılı Kanun'da da gün, ay ve yıl cinsinden idarî yaptırımlar infaz edilirken nasıl bir hesaplama yöntemi kullanılacağına dair bir açıklık bulunmadığı, söz konusu idarî yaptırım için ilgili maddede öngörülen sürenin yıl olarak belirtilmesine karşın, kanuni dayanağı bulunmayan gün hesabıyla idarî yaptırıma hükmolunmasının kanuna aykırı olduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, 2-Gölbaşı Trafik Denetleme Büro Amirliğinin 30/12/2023 tarihli ve MB 26191209 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı yönünden yapılan incelemede, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/10. maddesinde yer alan "Üçbin Türk Lirası dahil idarî para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir" şeklindeki düzenleme karşısında, başvuru konusu 1.902,00 Türk lirası idarî para cezasının 3.000,00 Türk lirasından az olması sebebiyle başvurunun reddine ilişkin Gölbaşı (Ankara) Sulh Ceza Hâkimliğinin 24/01/2024 tarihli ve 2024/176 değişik iş sayılı kararının kesin olduğu cihetle, söz konusu karara karşı yapılan itirazın reddine dair mercii Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07/03/2024 tarihli ve 2024/2130 değişik iş sayılı kararının yok hükmünde olduğu değerlendirilerek yapılan incelemede; Her ne kadar kabahatli hakkında inceleme konusu tutanak ile araç kullanırken sürücü belgesini yanında bulundurmamak ve trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik kolluğunun uyarı ve işaretlerine uymamak suretiyle 2918 sayılı Kanun'un 47/1-a ve 44/1-b maddeleri uyarınca idarî para cezası uygulanmış ise de, Dosya kapsamına göre, kolluk görevlilerince tutulan 30/12/2023 tarihli tutanakta, 30/12/2023 günü saat 01:00 - 03:00 saatleri arasında yapılan alkol denetimi sırasında kabahatlinin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın durdurulduğu ve kabahatliden sürücü belgesinin istendiği, kabahatlinin kolluk görevlisine kimlik belgesini verdiği ve sürücü belgesinin kimliğine işli olduğunu bildirdiği, bu haliyle görevlilere sürücü belgesini ibraz eden kabahatli yönünden 2918 sayılı Kanun'un 44/1-b maddesinde belirtilen kabahatin oluşmayacağı, yine anılan tutanakta kabahatlinin uygulama noktasından kaçtığı belirtilmiş ise de, kabahatli vekilinin 12/01/2024 ve 02/02/2024 tarihli dilekçelerinde, kabahatlinin olay yerinden kaçmadığını, kolluk görevlisinin izin vermesi üzerine olay yerinden ayrıldığını, daha sonra kimliğini almadığını fark eden kabahatlinin taksi ile karakola gittiğini ve bu hususta taksicinin tanık olarak dinlenmesini talep ettiğinin anlaşılması karşısında, maddi gerçeğin tespiti bakımından taksicinin tespit edilerek tanık sıfatıyla ifadesinin alınmasının ardından, sonucuna göre kabahatli hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik araştırma ile karar verilmesinde, isabet görülmemiştir...” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı başlıkta yer verilen 2918 sayılı Kanun'un 47/1-a maddesine ilişkin neden yönünden yapılan incelemede; Dosya kapsamına göre, sevk ve idaresindeki aracın usulüne uygun olarak durdurulduğu anlaşılan muterizin, polis ekiplerine vermiş olduğu kimlik belgesini dahi teslim almadan kontrol noktasından ayrıldığı anlaşılmakla, talebin reddine karar vermek gerekmiştir. B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı başlıkta yer verilen 2918 sayılı Kanunun 44/1-b maddesine ilişkin neden yönünden yapılan incelemede; Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ihbarnamesindeki istem ile sınırlı olduğu ve gerek dosya içerisinde yer alan tutanakta gerekse muterizin aşamalarda ileri sürüldüğü şekli ile sürücü belgesinin kimlik belgesine işli olduğuna dair ifadeler doğrultusunda gerekli araştırma yapılıp, kabahat tarihinde muterizin sürücü belgesinin kimlik belgesine işli olup olmadığı tespit edildikten sonra muterizin hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir. C.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1-a) numaralı neden yönünden yapılan incelemede; Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki düzenleme çerçevesinde Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse ya da netice itibarıyla bozma talebi yerinde görülüp farklı gerekçe ile talep yerinde görüldüğünde karar veya hükmü kanun yararına bozabileceği esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ihbarnamesindeki netice istem ile sınırlı olduğu cihetle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir. D. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1-b) numaralı neden yönünden yapılan incelemede; Bozma nedenine göre; kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1-b) numaralı neden bakımından inceleme yapılması sonuca etkili olmayacağından bu husus inceleme dışında bırakılmıştır. III. KARAR A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı başlıkta yer verilen 2918 sayılı Kanunun 47/1-a maddesine ilişkin neden yönünden yapılan incelemede; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünceler yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, B. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1-a) numaralı neden yönünden yapılan incelemede; 1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriklerindeki hususlar yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE, 2.Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07.03.2024 tarihli ve 2024/2130 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca muteriz hakkında Gölbaşı Trafik Denetleme Büro Amirliğinin 30.12.2023 tarihli ve MB 26190022 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 11.645,00 Türk lirası idarî para cezası ile sürücü belgesinin 731 gün süre ile geri alınmasına dair aynı tarihli ve AA 0280420 seri sıra numaralı sürücü belgesi geri alma tutanaklarının kaldırılmasına, kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1-b) numaralı neden bakımından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, C. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı başlıkta yer verilen 2918 sayılı Kanunun 44/1-b maddesine ilişkin neden yönünden yapılan incelemede; 1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriklerindeki hususlar yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE, 2.Gölbaşı (Ankara) Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.01.2024 tarihli ve 2024/176 değişik iş sayılı kararının, 30.12.2023 tarihli ve MB 26191209 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile 2918 sayılı Kanunun 44/1-b maddesi uyarınca uygulanan 951,000 Türk lirası idarî para cezasına ilişkin kısmı yönünden 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, anılan Hakimlik kararının, aynı idarî para cezası karar tutanağında yer verilen 2918 sayılı Kanunun 47/1-a maddesi uyarınca uygulanan 951,000 Türk lirası idarî para cezasına ilişkin kısmı yönünden aynen muhafaza edilmesine, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesi için dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.09.2024 tarihinde karar verildi.