KÜNYE
8. Ceza Dairesi 2025/13875 E., 2026/2891 K.
- Karar tarihi
- 26 Şubat 2026
- Konu
- Ceza Hukuku
- Mahkemesi
- Asliye Ceza Mahkemesi
- Sayısı
- 2023/636 Esas, 2024/449 Karar
- Suç
- Suç üstlenme İNCELEME KONUSU
- Karar
- Mahkumiyet KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
- Tebliğname görüşü
- İlgili kararın kanun yararına bozulması Gemlik Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.02.2019 tarihli iddianamesiyle hükümlü hakkında suç üstlenme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 270/1-1. maddesi uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde
Karar Detayı
525 kelime·3 dk okuma·3 bölüm
Gemlik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.06.2019 tarihli kararı ile 5237 sayılı Kanun'un 270, 62. maddeleri uyarınca 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, hükümlünün denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle Gemlik
1. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.05.2024 tarihli kararı ile 5237 sayılı Kanun'un 270, 62, 53. maddeleri uyarınca 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verildiği, söz konusu kararın, istinaf edilmeksizin 12.12.2024 tarihinde kesinleştiğine dair kesinleşme şerhi düzenlendiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 19.11.2025 tarihli ve 2025/6317 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.12.2025 tarihli ve KYB-2025/135849 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin.
“Dosya kapsamında bulunan adlî sicil kaydına göre, suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesinde yer alan,“Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası,
birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.” düzenleme uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Dairemizin 2020/2463 Esas sayılı dosyasında 01.10.2020 tarihli kararla, somut norm denetimi yoluyla iptal istemli başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 gün ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin "01.01.2020 tarihi itibariyle... hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda .... basit yargılama usulü uygulanmaz" bölümündeki "hükme bağlanmış" ibaresinin Anayasanın 38. maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. maddesinde suçun kanuniliği ve cezanın kanuniliği güvence altına alınmıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 7/1. maddesinde de aynı güvencelere yer verilerek "lehe kanunun uygulanması ilkesi" benimsenmiştir.
Maddi ceza hukukuna ilişkin hükümler içeren basit yargılama usulünün "hükme bağlanmış dosyalarda" uygulanmasını engelleyen 5271 sayılı Kanun'un geçici 5. maddesinin (d) bendindeki "hükme bağlanmış" ibaresinin basit yargılama usulü yönünden Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle temyiz davasına konu dosyalarda lehe hükümler içeren 5271 sayılı Kanun'un 251/3. maddesinin uygulanması imkanının doğması ve bu konuda mahkemesince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğunun gözetilmemesi, Kanun'a aykırı bulunmuştur.
İnceleme konusu hüküm hakkında belirlenen husus yönünden de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
Özgün Analiz
Olay Özeti
Olay Özeti: Hükümlü hakkında suç üstlenme suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, denetim süresi içinde kasten yeni suç işlemesi üzerine 25 gün hapis cezasına hükmedilerek karar kesinleşmiştir. Adalet Bakanlığı, sabıkasız hükümlünün kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmediği gerekçesiyle kanun yararına bozma yoluna başvurmuştur. Yargıtay, ayrıca basit yargılama usulüne ilişkin bir hukuka aykırılık daha saptamıştır.
Hukuki İlke
Hukuki İlke: TCK 50/3 uyarınca daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş sanığın 30 gün ve daha az süreli hapis cezası, birinci fıkradaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilir. AYM'nin 14.01.2021 tarihli 2020/81 E., 2021/4 K. kararıyla CMK geçici 5. maddesindeki 'hükme bağlanmış' ibaresinin iptali sonucu, Anayasa 38 ve AİHS 7/1'deki lehe kanun ilkesi gereği CMK 251/3'ün uygulanması imkânı doğduğundan, mahkemece yeniden değerlendirme yapılması gerekir.
Uygulama Sonucu
Uygulama Sonucu: Tespit edilen ilave husus yönünden de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere tevdiine karar verilmiştir.
Dava Strateji Notu
Dava Strateji Notu: Sabıkasız hükümlü için 30 gün ve altındaki hapis cezasının TCK 50/3 uyarınca seçenek yaptırıma çevrilmesi zorunlu olduğundan, bu eksiklik infaz aşamasında dahi kanun yararına bozma ile giderilebilir. Müdafi, kesinleşmiş dosyalarda TCK 50/3 ve basit yargılama usulü (CMK 251/3) lehe hükümlerinin uygulanması için Bakanlıktan kanun yararına bozma talep edilmesini gündeme getirebilir.