Yargıtay Ceza Genel Kurulu E.2024/460 K.2025/213

Ceza Genel Kurulu 2024/460 E. , 2025/213 K. "İçtihat Metni" KARARI VEREN YARGITAY DAİRESİ : 11. Ceza Dairesi MAHKEMESİ :Ağır Ceza SAYISI : 243-212 I. HUKUKÎ SÜREÇ Dolandırıcılık suçundan sanıkların, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-a maddesi uyarınca beraatlerine ilişkin Adana 4. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 18.02.2010 tarihli ve 533-117 sayılı hükümlerin katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesince 31.10.2013 tarih ve 19081-16327 sayı ile;

"...Fiilin 5237 sayılı TCK'nın 158/1-d maddesinde öngörülen 'kamu kurumunun vasıta olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık' ve 158/1-h maddesinde öngörülen 'tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasındaki dolandırıcılığı' suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece sanıkların eylemlerinin nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmadığı hususunda delillerin takdirinin üst dereceli mahkemeye ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği Adana 4. Ağır Ceza Mahkemesince dolandırıcılık suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine ilişkin verilen 12.12.2014 tarihli ve 557-580 sayılı hükümlerin katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesince 16.06.2021 tarihli ve 36232-7139 sayı ile;

"...Sanıkların üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçundan cezalandırılması gerekirken, yazılı şekilde, taraflar arasındaki eylemlerin hukuki mahiyette olduğu gerekçesiyle beraat hükümleri kurulması," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir. Yerel Mahkeme ise 16.06.2022 tarih ve 243-212 sayı ile dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca bozma kararına direnerek önceki hükümler gibi sanıkların beraatlerine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.01.2023 tarihli ve 164200 sayılı onama istekli tebliğnamesi ile dosya CMK'nın 307. maddesi uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 11. Ceza Dairesince 25.06.2024 tarih ve 484-8464 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan nedenlerle karara bağlanmıştır.

II. UYUŞMAZLIK KAPSAMI, KONUSU ve ÖN SORUN İnceleme dışı sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümleri Özel Dairece düzeltilerek onanmak suretiyle kesinleşmiş olup direnmenin kapsamına göre inceleme sanıklan ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara isnat edilen nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle Yerel Mahkemece verilen kararın yeni hüküm niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. III. OLAY VE OLGULAR Yerel Mahkemece 12.12.2014 tarih ve 557-580 sayı ile.

"Yüklenen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraatlerine" ilişkin kararın temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece sanıkların nitelikli dolandırıcılık suçundan mahkûmiyetlerine karar verilmesinin gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmesinden sonra yapılan yargılamada bu defa 16.06.2022 tarih ve 243-212 sayı ile.

"Sanıklar ... ve ...'nın üzerilerine atılı dolandırıcılık suçunun unsurları oluşmadığından CMK 223/2-a maddesi gereğince beraatlerine," şeklinde önceki kararda yer almayan yeni ve değişik gerekçe ile direnme kararı verildiği anlaşılmaktadır.

IV. GEREKÇE Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi; a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak, b) Bozma kararında tartışılması gerektiği belirtilen hususları tartışmak, c) Bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak, d) Önceki kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak, Suretiyle verilen hüküm, direnme kararı olmayıp yeni bir hükümdür.

Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi hâlinde ise incelemenin Yargıtayın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekmektedir.

Yerel Mahkemenin, dolandırıcılık suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığından bahisle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca verdiği beraat hükümlerinin, Özel Dairece bozulmasından sonra yapılan yargılama sonucunda bu defa bozma öncesi kararda yer almayan yeni ve değişik gerekçe ile dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığından bahisle CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca hükümler kurulmuş olması nedeniyle Yerel Mahkemenin son uygulaması direnme kararı niteliğinde değildir.

Özel Daire denetiminden geçmemiş olan bu yeni hükümlerin doğrudan ve ilk kez Ceza Genel Kurulunca ele alınması mümkün olmadığından, dosyanın temyiz incelemesi için Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir. Ulaşılan sonuç karşısında asıl uyuşmazlık konusu değerlendirilememiştir. V. KARAR Açıklanan nedenlerle.