Ahmet Çalışkan Başvurusu (B. No: 2020/27193)

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru; kamulaştırmasız el atma, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatın ödenmemesi ve tazminatın değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Başvurucu, taşınmazına Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla 25/11/2010 tarihinde tazminat davası açmıştır.

3. Viranşehir Asliye Hukuk Mahkemesi 23/5/2014 tarihinde davanın kabulü ile 1.259.656,78 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte başvurucuya ödenmesine karar vermiştir.

4. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi (Daire) 21/6/2017 tarihinde davalı idarenin temyiz itirazlarını reddederek kararı onamıştır. Aynı Daire 8/10/2018 tarihinde davalının karar düzeltme talebini reddetmiştir.

5. Başvurucu 19/11/2018 tarihinde hükme dayalı olarak Tarım ve Orman Bakanlığına karşı icra takibi başlatmıştır.

6. Başvurucu 11/8/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

7. Siverek İcra Dairesi 8/11/2023 tarihinde başvurucuya verilmek üzere yatırılan 2.910.922,93 TL için tahsilat makbuzu düzenlemiştir. Başvurucuya 17/11/2023 tarihinde 2.663.075,17 TL ve yine aynı tarihte başvurucu vekiline 182.466,52 TL ödeme yapılmıştır.

8. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

A. Kamulaştırmasız El Atma Nedeniyle Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

9. Başvurucu, taşınmazına kamulaştırmasız el atılmasından yakınmıştır. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın koşullarının dikkate alınması gerektiği bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı başvuru formundaki iddialarını yinelemiştir.

10. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.

11. Somut olayda başvurucunun bireysel başvuru formunda kamulaştırmasız el atmaya dayalı tazminat davası yargılamasına ilişkin nihai kararı 6/11/2018 tarihinde öğrendiği belirtilmelidir. Buna karşılık başvurucunun kamulaştırmasız el atma nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği yönündeki şikâyetini nihai karar tarihinden itibaren otuz gün geçtikten sonra 11/8/2020 tarihinde yaptığı görülmüştür.

12. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Kamulaştırmasız El Atma Karşılığında Hükmedilen Tazminatın Ödenmemesi ve Değer Kaybına Uğratılması Nedeniyle Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

13. Başvurucu, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı alacağın ödenmediğini ve alacağın enflasyon karşısında değer kaybına uğradığını ileri sürmüştür. Bakanlık görüşünde, Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın koşullarının dikkate alınması gerektiği bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı başvuru formundaki iddialarını yinelemiştir.

14. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 83. maddesi ile 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi gereği başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde başvuru reddedilir. Yine İçtüzük'ün 59. maddesinin (5) numaralı fıkrasına göre başvuru formunda belirtilen bilgilerde ve başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bunun Anayasa Mahkemesine bildirilmesi zorunludur.

15. Genel olarak bir hakkın öngörüldüğü amaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukuk düzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının bireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığı açıkça görülmektedir. Bu bağlamda bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve Anayasa Mahkemesinin başvuruyu gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (Mehmet Güven Ulusoy [GK], B. No: 2013/1013, 2/7/2015, § 31; S.Ö. [2. B.], B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 28).

16. Bu kapsamda özellikle Anayasa Mahkemesini yanıltmak amacıyla gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması, başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında Anayasa Mahkemesinin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaat oluşturulmasının engellenmesi,

medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmak kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veya tahrik edici bir üslup kullanılmasıyla söz konusu başvuru yolu kapsamında ihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçla bağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuru hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (Mehmet Güven Ulusoy, § 32; S.Ö., § 29).

17. Eldeki olayda başvurucu, kamulaştırmasız el atmaya dayalı tazminatın ödenmediğini ve bu süreçte tazminat tutarının değer kaybına uğradığını ileri sürmüştür. Öte yandan başlatılan icra takibi sürecinde başvurucuya bireysel başvuru tarihinden sonra ödeme yapıldığı görülmüştür. Bununla birlikte başvurucunun söz konusu ödeme hakkında Anayasa Mahkemesini bilgilendirmediği belirtilmelidir.

18. Mahkeme kararına bağlanan alacağın ödenmediği ve söz konusu alacağın enflasyon karşısında değer kaybına uğratıldığı şikâyetine ilişkin başvuruda, iddiaya konu borcun süreç içinde kısmen veya tamamen ödenmesi başvurucunun mağdur statüsünün değerlendirilmesi bakımından önem taşımaktadır. Ödeme olgusunun değerlendirilmesi neticesinde şikâyetler yönünden başvurucunun mağdur statüsünün hitama erdiği sonucuna ulaşılabilecek ve başvurunun düşmesine karar verilebilecektir.

Başvurucu bireysel başvuru formunda başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde bunu Anayasa Mahkemesine bildireceğini beyan etmesine rağmen İçtüzük'ün 59. maddesinin (5) numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüklerine açıkça aykırı şekilde yukarıda ifade edilen olguya ilişkin olarak herhangi bir bildirimde bulunmamıştır.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun başvurusunun değerlendirilmesi bakımından esaslı olan bir unsur hakkında bilgi vermediği, bu süreçte vuku bulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında Anayasa Mahkemesini bilgilendirmemek suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaat oluşturulmasını engellediği anlaşıldığından başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

20. Başvurunun mahiyeti gözetildiğinde 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük'ün 83. maddesi uyarınca başvurucu aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesine gerek görülmemiştir.

Başkan : Basri BAĞCI Üyeler : Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Metin KIRATLI Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Ahmet ÇALIŞKAN Vekili : Av. Resul AYDIN