Ali Emirhani ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2019/28385)

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvurular, ceza infaz kurumlarında tutuklu ya da hükümlü olarak bulunanların ücreti kendilerince karşılanarak kurum idaresi aracılığıyla satın aldıkları süreli yayınların kendilerine teslim edilmemesi ya da satın alma taleplerinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucular, süresi içinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

2. Somut başvuruda başvurucuların adli yardım talebinin kabulüne ve 2019/10060, 2019/22944, 2019/28393, 2019/28398, 2019/28404, 2019/28411, 2019/28413, 2019/28419, 2019/28422, 2019/28428, 2019/28432, 2019/30940, 2019/31112, 2019/31134, 2019/31231, 2019/31423, 2019/31442, 2019/31448, 2019/31556, 2019/32770, 2019/32777, 2019/34351, 2019/34434, 2019/35637, 2019/35686, 2019/36851, 2019/36854, 2019/36880, 2019/36907, 2019/36910, 2019/37182, 2019/37213 ve 2019/38145 numaralı başvuruların bu başvuru ile birleştirilmesine karar verilmesi gerekir.

3. Anayasa Mahkemesi daha önce vermiş olduğu birçok kararında, tutuklu ve hükümlülere kargo yoluyla gelen ya da ziyaretçileri aracılığıyla getirilen veya hükümlü ve tutukluların kendi satın aldıkları süreli ya da süresiz yayınların ceza infaz kurumlarına kabul edilmemesini ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmiştir (ilgili kararlar için bkz. İbrahim Kaptan (2), B. No: 2017/30723, 12/9/2018, § 23; Recep Bekik ve diğerleri [GK], B. No: 2016/12936, 27/3/2019, § 24; Delil Ek, B. No: 2016/14159, 17/6/2020, § 13). Söz konusu kararlar çerçevesinde bir değerlendirme yapıldığında başvurucuların şikâyetlerinin bir bütün olarak ifade özgürlüğü bağlamında incelenmesi gerekir.

4. Anayasa Mahkemesi, Recep Bekik ve diğerleri ([GK], B. No: 2016/12936, 27/3/2019) kararında olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan bir başvuruyu inceleyerek uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir.

Bu çerçevede süreli yayınların ceza infaz kurumlarındaki tutuklu ve hükümlülere teslim edilip edilmemesinde keyfîliği engelleyecek, aynı hukuki durumda bulunanlara aynı uygulamanın yapılmasını sağlayacak, açık, yol gösterici ve istikrarlı idari uygulamaları garanti edecek bir mekanizmanın bulunmadığı gerekçesiyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır.

Her ne kadar Recep Bekik ve diğerleri kararından sonra 14/4/2020 tarihli ve 7242 Kanun ve buna bağlı düzenleyici işlemler ile bir dizi önlemler alınmış ise de eldeki başvurunun ve birleştirilen başvuruların söz konusu yasal ve uygulamaya dönük değişiklikten önceki müdahalelere ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Bu sebeple eldeki başvuru ve birleştirilen başvurular yönünden anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

Bu doğrultuda başvurucuların Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM

5. Başvurucular, ihlalin tespiti, yeniden yargılama ve tazminat talebinde bulunmuştur.

6. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvuruculara manevi zararları karşılığında net 1.000 TL manevi tazminatın ayrı ayrı ödenmesine karar verilmesi gerekir.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Ömer MENCİK Başvurucular : 1. Ali EMİRHANİ 2. Burhan EVİZ 3. Deniz TEPELİ 4. Ergün KARAMAN 5. Habib GÜLER 6. Hurşit ÇETİN 7. İbrahim KAYA 8. İzzettin SAYHAN 9. Kadir YILDIZ 10. Mehmet KURT 11. Mehmet Şirin BOZÇALI 12. Mirhan GÖKTAŞ 13. Oğuz ÖZTÜRK 14. Ozan BEKTAŞ 15. Ramazan YILDIRIM 16. Süleyman YILDIZ 17. Uğur YILMAZ 18. Yavuz ÇİLTAŞ 19. Yusuf ÇABUK