Azim Çiğil Başvurusu (B. No: 2017/39439)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve

Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'a göre aleyhe koruma kararı

verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/12/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucu ile S.K. evlilik dışı birlikte yaşamışlar ve

başvurucu ile S.K.nın 17/2/2017 tarihinde A.A.Ç. adında bir çocukları

doğmuştur.

7. S.K. 18/9/2017 tarihinde; psikolojik şiddete, hakaret ve

tehdide maruz bırakıldığını belirterek İstanbul Anadolu 1. Aile Mahkemesinden

(Mahkeme) tedbir uygulanmasını talep etmiştir. Talep dilekçesinde, başvurucunun

S.K.ya "canı gönülden tek duam ve

dileğim, Allah A.nın canını bir an önce de olsa senin gibi o...nun

kahpelikleriyle uğraşmayayım. İnşallah ölür de senini gibi o...yla hiç bir

bağlantım kalmaz." şeklinde bir cep telefonu mesajı gönderdiği

belirtilmiştir. S.K.; uzaklaştırma, çocukla kişisel ilişkinin kaldırılması ve

iletişim araçlarıyla rahatsız edilmemesi tedbirlerinin uygulanması talebinde

bulunmuştur.

8. Mahkeme 19/9/2017 tarihinde talebi kabul etmiş, S.K.nın

şikâyeti üzerine başvurucu hakkında 6284 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (1)

numaralı fıkrasının (a), (c), (d) ve (f) bentleri uyarınca üç ay süreyle

geçerli olmak üzere başvurucunun, lehine tedbir istenen S.K.ya, yakınlarına,

tanıklarına ve -kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere-

çocuklarına karşı şiddete veya korkuya yönelik söz ve davranışlarda

bulunmamasına, iletişim araçlarıyla veya sair surette onları rahatsız

etmemesine, lehine tedbir istenenin bulunduğu konuta, okula ve işyerine

yaklaşmamasına karar verilmiştir.

9. Başvurucunun yeterli bir araştırma yapılmadan karar verildiği

yönündeki itirazı, tedbirin olayla uyumlu ve kanuna uygun olması gerekçe

gösterilerek İstanbul Anadolu 2. Aile Mahkemesinin 3/11/2017 tarihli kararıyla

reddedilmiştir.

10. Nihai karar 9/11/2017 tarihinde tebliğ edilmiş ve başvurucu

11/12/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

11. 6284 sayılı Kanun’un 5. maddesi şöyledir:

“(1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak

aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer

tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:

a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet

tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda

bulunmaması.

...

c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları

konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.

...

d) Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin,

şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki

kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması.

...

f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya

sair surette rahatsız etmemesi.

...”

12. 6284 sayılı Kanun’un 8. maddesinin (3) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için,

şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir

kararı, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını

gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez.”

V. İNCELEME VE GEREKÇE

13. Mahkemenin 10/3/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

14. Başvurucu; 6284 sayılı Kanun kapsamında İstanbul Anadolu 1.

Aile Mahkemesi tarafından önleyici tedbir olarak aleyhinde koruma kararı alındığını,

itirazının üst mahkeme tarafından reddedildiğini, tedbir kararının sözlü

beyanları alınmaksızın, dosya üzerinden ve savunma hakkı tanınmadan, gerekçesiz

bir biçimde verildiğini belirterek Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil

yargılanma ile kişi özgürlüğü ve güvenliği haklarının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

B. Değerlendirme

15. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu hakkında verilen söz konusu

tedbirlerin kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı ile bir ilgisi görülmediğinden

başvurucunun bütün iddiaları adil yargılanma hakkı kapsamında incelenmiştir.

16. Anayasa Mahkemesi koruma kararına yapılan itirazda, ileri

sürülen iddia ve delillerin kararda tartışılmaması nedeniyle gerekçeli karar

hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan bir başvuruyla ilgili

değerlendirmesinde bu konudaki genel ilkeleri tespit etmiştir. 6284 sayılı

Kanun’un 5. maddesinde bazı önleyici koruma tedbirlerinin örnekleyici olarak

belirlendiği; 8. maddenin (3) numaralı fıkrasında, Kanun’un 4. maddesinde

belirtilen ve hâkim tarafından verilebilen koruyucu tedbir kararları için

şiddetin varlığı hususunda delil veya belge aranmayacağının belirtildiği

açıklanmıştır. Bunun yanında ağırlıklı olarak aleyhine tedbir kararı verilen

kişinin temel hak ve özgürlüklerini kısıtlayıcı niteliği olan ve Kanun’un 5.

maddesinde düzenlenen önleyici tedbir kararları için böyle bir ayrıksı durum

öngörülmediğini, tedbir kararları ile bir tarafın vücut dokunulmazlığı veya

yaşam hakkı gibi kişi için olmazsa olmaz hak ve menfaatlerin korunması

amaçlanırken diğer taraftan özellikle mahkemece verilen veya onaylanan önleyici

tedbirlerle kişi hak ve özgürlüklerine önemli ölçüde sınırlamalar getirileceği

vurgulanmıştır (Salih Söylemezoğlu,

B. No: 2013/3758, 6/1/2016, § 34-36).

17. Tedbir kararlarının verildiği anda infaz kabiliyetini haiz

olması nedeniyle Kanun’da amaçlanan acil

müdahale olgusunun bu aşamada sağlanmış olacağı, bu amacın

gerçekleşmesi adına kararda şiddetin var olduğuna yönelik kanaate nasıl

ulaşıldığının açıklanması yani gerekçe açısından daha esnek bir yaklaşım

usulünün benimsenebileceği açıklanmıştır. Ancak bu yaklaşıma ait sınırın

olayların özelliğine göre adil yargılanma hakkının temel esaslarına zarar

vermeyecek düzeyde belirlenmesinin de gerekli olduğu, bu kapsamda söz konusu

kararlarda yer verilen gerekçelerde, ileri sürülen zarar riski ve olgulara göre

talebin ilgili mevzuat çerçevesinde kabul görmesi için temel unsurları taşıyıp

taşımadığının ortaya konmasının yeterli olacağı belirtilmiştir. Aciliyet

unsurunun ortadan kalktığı ve başvurucunun itirazlarını sözlü olarak sunamadığı

itiraz aşamasında ise mahkemenin tek taraflı iddiaya dayanılarak verilen

tedbirlerin yerindeliğini, itiraz edenin ileri sürdüğü beyan ve deliller

çerçevesinde her iki taraf için öngörülen hak ve menfaat dengesini de gözeterek

değerlendirmesi gerektiği kabul edilmiştir (Salih

Söylemezoğlu, § 39- 40).

18. Bu tespitler ışığında somut olayda Mahkemenin mesaj

içerikleri ve lehine tedbir istenilenin beyanlarına dayanarak başvurucu

aleyhine 6284 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a), (c),

(d) ve (f) bentleri uyarınca önleyici tedbir kararı verdiği anlaşılmıştır. 6284

sayılı Kanun'da öngörülen amaç dikkate alındığında bu konuda tam kanaate

ulaştırıcı, kesin bir delil aranmasına gerek bulunmadığı, nitekim Mahkemenin

gerekçeli kararında bu hususa değinildiği, başvurucunun itiraz dilekçesinde

tedbir kararına dayanak olguların varlığını bertaraf edecek, ayrıca

değerlendirilmesini gerektirecek herhangi bir hususun ileri sürülmediği

anlaşılmaktadır. Diğer bir deyişle başvurucu tarafından itiraz merciince

tedbire dayanak iddiaların tartışılmasını gerektirecek nitelikte bir delilin

dosyaya sunulmadığı, bu açıdan itiraz mercii tarafından tedbir kararına atıf

yapılarak değerlendirme yapılmasının makul görülebileceği, bu nedenle başvuru

konusu olayda adil yargılanma hakkını ihlal edici bir durumun bulunmadığı

sonucuna ulaşılmıştır.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

10/3/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Kadir ÖZKAYA Selahaddin MENTEŞ Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Azim ÇİĞİL