Baki Karadayı Başvurusu (B. No: 2022/23763)

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, ihtiyati tedbirin uzun sürmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Başvurucunun da aralarında olduğu birtakım davalılar aleyhine 22/10/2009 tarihinde haksız fiil nedeniyle tazminat davası açılmıştır. Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 23/10/2009 tarihinde başvurucunun aracı üzerine devri ve satışı önler mahiyette ihtiyati tedbir konulmasına karar vermiştir. İhtiyati tedbir 28/2/2014 tarihinde kaldırılmıştır. Türkiye Noterler Birliği 19/11/2025 tarihli yazısında başvurucunun 10/4/2015 tarihinde aracını M.K.'ya devrettiğini bildirmiştir.

3. Mahkeme 18/11/2021 tarihinde davanın kısmen kabulü ile başvurucunun da aralarında olduğu davalıların bir miktar tazminatı davacılara müştereken ödemesine karar vermiştir. Karar, inceleme tarihi itibarıyla taraflara tebliğe çıkarılmamıştır.

4. Başvurucu 7/3/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

5. Komisyon makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilemez olduğuna, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME

6. Başvurucu, aracı üzerindeki tedbirin 2009 yılından beri devam etmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

7. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru usulü" başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler.

..."

8. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Başvuru süresi ve mazeret" başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir."

9. 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuruların başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekmektedir (Yasin Yaman [1. B.], B. No: 2012/1075, 12/2/2013, § 19). Bireysel başvurunun kabul edilebilirlik koşullarından olan başvuru süresine riayet edilmesi şartı, bireysel başvuru incelemesinin her aşamasında resen nazara alınması gereken bir başvuru koşuludur (Taner Kurban [2. B.], B. No: 2013/1582, 7/11/2013, § 19). Ayrıca otuz günlük sürenin başlangıcında kanun hükmü gereği öğrenme tarihi esas alınmalıdır (Mehmet Özcan [1. B.], B. No: 2019/6266, 15/1/2020, § 20).

10. Bireysel başvuru süresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliği, öğrenme şekillerinden biridir (Mehmet Ali Kurtuldu [2. B.], B. No: 2013/5504, 28/5/2014, § 27). Ancak öğrenme, gerekçeli kararın tebliği ile sınırlı olarak gerçekleşmez; başka şekillerde de öğrenme söz konusu olabilir. Başvurucunun nihai kararın gerekçesini dava dosyasını incelemek suretiyle öğrenmesi mümkündür. Bu doğrultuda dosyadan suret alınması gibi hâllerde başvurucunun gerekçeli kararı öğrendiği kabul edilebilir. Başvurucuların nihai kararın gerekçesini öğrendiklerini beyan ettikleri tarih de bireysel başvuru süresinin başlangıcı olarak ele alınabilir (İlyas Türedi [1. B.], B. No: 2013/1267, 13/6/2013, §§ 21, 22).

11. Eldeki olayda başvurucu ihtiyati tedbirin uzun sürmesinden yakınmıştır. Başvurucunun aracına ihtiyati tedbir uygulanmasına ilişkin 23/10/2009 tarihli karar, 28/2/2014 tarihli kararla kaldırılmıştır. Bu durumda 28/2/2014 tarihinde kesin olarak verilen tedbirin kaldırılması kararından ve aracın 10/4/2015 tarihinde üçüncü bir kişiye devredilmesinden yaklaşık 8 yıl sonra 7/3/2022 tarihinde gerçekleştirilen bireysel başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

12. Açıklanan gerekçelerle başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

Başkan : Basri BAĞCI Üyeler : Engin YILDIRIM Yıldız SEFERİNOĞLU Kenan YAŞAR Metin KIRATLI Raportör : Gökhan SÖNMEZ Başvurucu : Baki KARADAYI Vekili : Av. Ahmet ÖZÇİÇEK