Bedrettin Kahraman Başvurusu (B. No: 2017/36011)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, idari para cezasına dayanak teşkil eden kanuni düzenlemenin yürürlük tarihinden önce işlenen bir kabahat hakkında ceza uygulanması nedeniyle suçların ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 16/10/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu, başvuru formunda 30/9/2016 tarihinde tespit edilen ve 13/10/2016 tarihinde giderilen bir eksiklik nedeniyle 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 28/6/2017 tarihinde idari para cezası ile tecziye edildiğini belirtmiştir. Formda, tespit tarihinde yürürlükte olan mevzuatın değil 5580 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 9/12/2016 tarihinde değişmiş hâlinin uygulandığı ifade edilmiştir. Formda, bu durumun suç ve cezaların kanuniliği ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla açılan davada derece mahkemelerinin gerekçesiz bir biçimde davayı reddettikleri vurgulanmıştır.

8. Başvuru formunun ihlal iddialarının açıklandığı bölümünde ise kanuna aykırı idari para cezası uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkının, duruşma yapılmaksızın ve gerekçesiz olarak karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının, olay tarihinde yürürlükte bulunmayan mevzuatın uygulanması nedeniyle suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin, yargısal başvurusunun sonuçsuz kalması nedeniyle de etkili başvuru hakkının ihlal edildiği belirtilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

10. Başvurucu yukarıda (bkz. § 8) belirtilen iddiaları ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

11. Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmiş bir bireysel başvuruyu inceler. Başvurucuların şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunluluğu bulunmaktadır. Başvurucuların maddi dayanaklar yönünden yükümlülüğü şikâyetlerine konu temel olay ve olguları açıklamak, bunlara ilişkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak; hukuki dayanak yönünden yükümlülüğü ise bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini özü itibarıyla açıklamaktır (Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).

12. Bireysel başvuru incelemesinde Anayasa Mahkemesi, kamu gücü eylem ve işlemleri ile mahkeme kararlarının Anayasa'ya uygunluğunun ve müdahale gerekçelerinin denetimini kendiliğinden yapmaz. Bu sebeple başvurucunun başvurusunun esasını ve bu kapsamda kamu makamları tarafından ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmadığını Anayasa Mahkemesine inceletebilmesi için öncelikle kendisinin ihlal iddialarını gerekçelendirmesi, buna ilişkin olay ve olguları açıklaması ve delillerini sunması zorunludur (Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 12/1/2021, § 24).

13. Başvuru formu incelendiğinde başvurucu aleyhine 5580 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca idari para cezası uygulandığı anlaşılabilmekle birlikte bu cezanın başvurucunun hangi fiili karşılığında ve hangi idare tarafından uygulandığı, cezanın miktarının ne olduğu anlaşılamamaktadır. Başvuru formunda başvurucunun ne tür bir faaliyette bulunduğu, hangi fiili işlediği gerekçesiyle idari para cezasına maruz kaldığı hususuyla ilgili olarak en ufak bir açıklama bulunmamaktadır. Başvuru formu okunduğunda olayın arka planının ne olduğu konusunda bir fikir sahibi olunamamaktadır.

14. Öte yandan başvurucu 30/9/2016 tarihinde tespit edilen ve 13/10/2016 tarihinde giderilen bir eksiklik nedeniyle 5580 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 9/12/2016 tarihinde değişmiş hâli dikkate alınarak ceza uygulandığını belirtmiş ise de hangi mevzuatın uygulanması gerektiğine dair bir açıklama yapmamıştır.

15. Anayasa Mahkemesinin bir temyiz mercii olmadığı, bu sebeple resen harekete geçerek kamu makamlarının yaptığı tüm işlemleri hukuka ve Anayasa'ya uygunluk denetiminden geçirme gibi bir görevinin bulunmadığı bilinmelidir. Anayasa Mahkemesi başvurucuların temellendirebildiği şikâyetlerini inceler. Başvurucunun maruz kaldığı kamu gücü işleminin ve koşullarının ne olduğunun anlaşılmasına dahi imkân vermeyen bir başvuru formuyla yapılan bireysel başvurunun yeterli özeni içerdiği ve maddi olguların temellendirilmesi yükümlülüğünün ifa edildiği kabul edilemez.

16. Ayrıca başvurunun hukuki yönden temellendirildiği de söylenemez. Sadece Anayasa hükümlerinin alt alta yazılması veya anayasal güvencelerin ismen zikredilmesi hukuki temellendirme ödevinin ifası için yeterli değildir. Bu güvencelerin somut olayla bağlantısı kurularak ortada anayasal bir sorunun bulunduğu gösterilmelidir.

Başvuru formunun ihlal iddialarının açıklandığı bölümünde mülkiyet hakkının, adil yargılanma hakkının, suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiği belirtilmiş ise de sayılan hak ve güvencelerle ilgili olarak anayasal bir sorunun varlığı gösterilebilmiş değildir.

Bu bağlamda başvurucunun şikâyetinin suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği hususunda yoğunlaştığı görülmekle birlikte olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuatın ne olduğu ve söz konusu mevzuatın başvurucunun lehine olup olmadığıyla ilgili olarak hiçbir açıklama bulunmamaktadır. Bu hâliyle eldeki başvurunun yeterli ölçüde temellendirilebildiği söylenemeyecektir.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

M. Emin KUZ

Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Bedrettin KAHRAMAN Vekili : Av. Vedat ELÇİ