Burcu Kaya ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2014/10428)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, iş mahkemesinde açılan tazminat davasında Yargıtay

kararının gerekçesiz olduğu ve yargılamanın makul sürede sonuçlanmadığı

nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 12/6/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden

sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular tarafından murislerinin iş kazası sonucu ölümü

nedeniyle uğradıkları zararın tazmini istemiyle 30/12/2005 tarihinde İstanbul

8. İş Mahkemesinde, işveren Şirketler aleyhine dava açılmış, yargılama

kapsamında yapılan incelemeler doğrultusunda 31/5/2013 tarihli karar ile

davanın kabulüne, başvurucular lehine ayrı ayrı 1.000 TL maddi tazminata;

başvurucu Serpil Kaya lehine 50.000 TL, diğer başvurucular lehine de ayrı ayrı

15.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Kararın ilgili kısımları şöyledir:

"...

Davacıların miras bırakanının, davalı B'ye ait

işyerinde, diğer davalının işçisi olarak çalışmakta iken geçirdiği iş kazası

sonunda elektrik çarpması nedeniyle öldüğü, davacının miras bırakanının kazadan

önce elektrik arızası için çalıştığı, çalışma bitmeden bu hatta elektrik

verilmesi ve sigortalının ölümü şeklinde meydana gelen kazada, davalı asıl

işveren B'nin %50, diğer davalı yüklenici şirketin %50 oranında kusurlu

oldukları, alınan bilirkişi heyeti raporunun kazanın oluşuna uygun olduğu,

kazada ölen sigortalının miras bırakanlarına kurum tarafından gelir bağlandığı,

sigortalının ölümüyle geride eşi ve çocuklarının kaldığı, davalıların % 100

kusurlarına tekabül eden, kurum tarafından tahsis edilen ilk peşin değerli

gelirin mahsubu sonunda davacıların maddi zararlarının ayrı ayrı bilirkişi

raporuyla tespit edildiği, buna göre sigortalının eşi Serpil'in maddi zararının

103.286,93 TL, kızı Makbule'nin maddi zararının 22.612,97 TL, kızı Burcu'nun

maddi zararının 10.299,33 TL, kızı Burçin'in maddi zararının 8.389,24 TL olduğu

anlaşılmış ancak tüm davacılar için 1.000,00'er TL maddi tazminat talebinde

bulunulduğundan, taleple bağlı kalınarak davacılar yararına 1.000,00'er TL

maddi tazminata hükmetmek gerekmiştir.

Davalıların % 100 kusuru neticesinde 36 yaşında vefat

eden kazalı işçinin geride eşi ve 1994, 1996 ve 2003 doğumlu 3 çocuğunun

kaldığı, davacı Serpil Kaya'nın eşinin ölüm tarihinde 27 yaşında olduğu, genç

yaşta eşinin ölümü nedeniyle davacı Serpil ve küçük çocuklarının duyduğu manevi

üzüntü ve elemin telafisi için tarafların sosyal ve ekonomik durumları, hak ve

nefaset kuralları dikkate alınarak makul miktarda istendiği kanaatine varılan

manevi tazminat taleplerinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde

hüküm kurulmuştur.

..."

9. Temyiz incelememesi sonucu Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin

10/4/2014 tarihli ilamı ile onamaya hükmedilmiş ve yargılama süreci sona

ermiştir. Onama ilamının ilgili kısımları şöyledir:

"...

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş

bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddidelillere

ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre,

taraf vekillerinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul

ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA

..."

10. Onama ilamı başvuruculara 14/5/2014 tarihinde tebliğ

edilmiş, başvurucular 12/6/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 7/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

12. Başvurucular makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

1. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

14. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri

nezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç

tarihi olarak uyuşmazlığı karara bağlayacak davanın açıldığı tarih; sürenin

sona erdiği tarih olarak yargılamanın sona erdiği (Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması

devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle

ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Mehmet

Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).

15. İş mahkemelerinde görülen davalarda yargılama süresinin

makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç

dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu

ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin

niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Nesrin

Kılıç, §§ 57, 58).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 8 yıl 4 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. Diğer İhlal İddiaları

18. Başvurucular, murislerinin iş kazası sonucu ölümü nedeniyle

uğradıkları zararın tazmini istemiyle açtıkları dava sonunda hükme esas alınan

bilirkişi raporunda maddi tazminat miktarlarının düşük hesaplandığına dair

itirazlarının İlk Derece Mahkemesince kabul görmemesi üzerine yaptıkları temyiz

başvurusunda aynı itirazı ortaya koyduklarını ancak Yargıtayın

herhangi bir gerekçe göstermeden onamaya hükmettiğini belirterek gerekçeli

karar hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

19. Anayasa’nın 36. ve 141. maddeleri uyarınca her türlü mahkeme

kararının gerekçeli olması gerekir. Ancak bu hak, yargılamada ileri sürülen tüm

iddialara ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bu

nedenle gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre

değişebilir (Mehmet Yavuz, B. No:

2013/2995, 20/2/2014, § 51). Kanun yolu incelemesi yapan merciin, yargılamayı

yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi kullanarak veya

atıfla kararına yansıtması yeterlidir (Yasemin

Ekşi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 57).

20. Somut olayda, yapılan açık yargılama sonunda tarafların,

davanın sonucuna etkili olabilecek tüm iddia ve savunmaları tartışılarak

verilen kararda hükme ulaşılması için yeterli gerekçe bulunduğu

anlaşılmaktadır. Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararın, gösterilen

gerekçe ve karar sonucunu uygun bulduğu dikkate alındığında gerekçeli karar

hakkının ihlal edildiğinden bahsedilemez.

21. Açıklanan nedenler ve yukarıda belirtilen içtihat kapsamında

başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan

yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir …”

23. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

24. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

25. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara ayrı ayrı net 9.100 TL manevi tazminat ödenmesine

karar verilmesi gerekir.

26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin İstanbul 8. İş Mahkemesine

(E.2005/1030, K.2013/523) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

7/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah

PERDECİOĞLU

Başvurucular

:

1.Burcu KAYA

2. Serpil

KAYA

3. Makbule

KAYA

4. Burçin

KAYA

Vekili

:

Av. Ahmet

GÜNGÖR