Fatma Ceylan Orhun Başvurusu (B. No: 2018/5165)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, karar gerekçesinde hükme bağlanmamış bir karara atıf yapılarak davanın reddedilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 15/2/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ile eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:

A. Bireysel Başvurudan Önceki Süreç

6. Başvurucunun Muğla'nın Milas ilçesine bağlı Gökbel Mahallesi Baklayeri mevkiinde 222 ada 3 sayılı parselde taşınmazı bulunmaktadır.

7. Başvurucunun taşınmazı üzerine ruhsatsız yapı yaptığından bahisle Milas Belediye Başkanlığı (Belediye) Belediye Encümeni tarafından 2/10/2015 tarihli kararla 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince ruhsatsız yapının yıktırılmasına, aksi takdirde yıkım işleminin Belediyece yapılmasına ve yıkım masrafının yapı sahibinden tahsil edilmesine, aynı zamanda imar para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

8. Başvurucu, Belediye Encümeni kararının kaldırılması ve eksilik varsa tadilat ruhsatı başvurusu için süre verilmesi talebiyle Belediyeye başvuruda bulunmuş; talebinin reddedilmesi üzerine Muğla 2. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davası açmıştır.

9. Mahkeme 23/6/2017 tarihli kararla davanın reddine karar vermiştir. Karar gerekçesinde; başvurucunun Belediye Encümeni kararının yıkıma ilişkin kısmı ile yapı tatil zaptının iptali istemiyle aynı Mahkemede E.2015/1598 sayılı dosyayla dava açtığı, açtığı davanın yapı tatil zaptı yönünden süre aşımı, yıkım işlemi yönünden ise esastan reddedildiği, aynı Belediye Encümeni kararı kapsamında tesis edilen para cezasına karşı ise Muğla 1. İdare Mahkemesinde E.2015/1711 sayılı dosyada açılan davanın reddedildiği belirtilerek hukuka uygun olduğu anlaşılan işlemlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

10. Başvurucunun istinaf talebi İzmir Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 26/12/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Karar 5/2/2018 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir.

11. Başvurucu 15/2/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

B. Bireysel Başvurudan Sonraki Süreç

12. Başvurucu, Mahkeme karar gerekçesinde bahsi geçen yıkım ve yapı tatil zaptına ilişkin açtığı iptal davasında verilen (Muğla 2. İdare Mahkemesinin E.2015/1598, K.2017/1113 sayılı) karara ilişkin de 15/2/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

13. 2018/6378 bireysel başvuru numaralı bu başvurusuyla ilgili Anayasa Mahkemesi tarafından 12/10/2018 tarihli yazıylabaşvurucudan yapının yıkılıp yıkılmadığı hakkında bilgi vermesi istenmiştir.

14. Başvurucu 13/11/2018 tarihli yazıyla yapının yıkılmadığını belirtmiş ve bireysel başvuru yaptıktan sonra 11/5/2018 tarihli ve 7143 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 3194 sayılı Kanun'a eklenen geçici 16. madde gereğince imar barışından yararlanarak 6/7/2018 tarihli yapı kayıt belgesi aldığını ve binanın yasal hâle geldiğini ifade etmiştir. Bireysel başvuruya konu olan yapı yasal olmasına rağmen adil olmayan ve hukuka aykırı mahkeme kararlarıyla yasal olmayan konuma getirildiğini, hak kaybına uğramamak için bireysel başvuru yaptığını ancak bireysel başvurudan sonra yürürlüğe giren kanun gereğince yapı kayıt belgesi aldığını vurgulamıştır.

15. Anayasa Mahkemesi Komisyonlar Başraportörlüğü tarafından 2018/6378 numaralı başvuru hakkında başvurucunun imar affından yararlanmak için yaptığı başvurunun kabul edildiği ve yapı kayıt belgesi aldığı, bu sebeple başvurudan sonra mağduriyet giderildiğinden başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden de bulunmadığı değerlendirilerek 9/5/2019 tarihinde başvurunun düşmesine karar verilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

16. Mahkemenin 8/9/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

17. Başvurucu, mahkeme karar gerekçesinde reddedildiği ifade edilen E.2015/1598 sayılı davanın mahkeme kararıyla aynı gün 23/6/2017 tarihinde kararının verildiğini, diğerE.2015/1711 sayılı davanın ise karardan bir ay sonra 19/7/2017 tarihinde sonuçlandığını ileri sürmüş ve karar gerekçesinde henüz sonuçlanmamış davaların reddedildiğinin belirtilerek yer verilmesiyle adil yargılanma hakkının, verilen kararlar nedeniyle de mülkiyet hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir

B. Değerlendirme

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi ve şartları” kenar başlıklı 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

“Kabul edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir.”

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) “Düşme kararı” başlıklı 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi şöyledir:

“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:

…

(ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi.”

20. Başvuru konusu uyuşmazlığın özü ruhsatsız yapı yapılmasından kaynaklı olarak Belediye Encümeni kararıyla birtakım yaptırımların öngörülmesidir. Bu yaptırımlara ilişkin de başvurucu tarafından çeşitli davalar açılmış, verilen kararlardan bazıları hakkında da Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuştur. Başvuru da bunlardan biridir.

Başvuruya konu mahkeme kararının gerekçesinde geçen (bkz. § 9) ve Anayasa Mahkemesi önüne getirilen 2018/6378 başvuru numaralı bireysel başvuruda, yapının yıkılıp yıkılmadığı konusunda başvurucudan bilgi istenmiş ve başvurucu; yapının yıkılmadığını, bireysel başvuruda bulunduktan sonra yürürlüğe giren 3194 sayılı Kanun'daki yeni düzenleme gereğince yaptığı başvuru neticesinde yapı kayıt belgesi aldığını belirtmiştir.

Anayasa Mahkemesince de uyuşmazlığa ilişkin sorun kalmadığı gerekçesiyle düşme kararı verilmiştir (bkz. § 15).

21. Açıklanan hususlar dikkate alındığında başvurucu her ne kadar mahkeme karar gerekçesinin hukuka aykırı olması nedeniyle yaptığı yapının ruhsatsız olarak belirlendiğini iddia etmiş ise de sonradan başvurucunun yapı ruhsatı almasıyla somut olayın esasına ilişkin uyuşmazlığın ortadan kalktığı anlaşıldığından başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden de görülmediğinden İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi uyarınca başvuru hakkında düşme karar verilmesi gerekir.

M. Emin KUZ

Basri BAĞCI Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Fatma Ceylan ORHUN Vekili : Av. Hasan Basri ÖZDEMİR